Scam nhắm người Việt ở Nhật: Visa, việc làm, chuyển tiền

Điện thoại reo, đầu dây bên kia xưng là cán bộ Cục xuất nhập cảnh, giọng gấp gáp báo hồ sơ visa có vấn đề, yêu cầu chuyển ngay một khoản "phí bảo lãnh" để tránh bị trục xuất. Nghe quen chưa? Đây là một trong hàng chục kịch bản lừa đảo đang nhắm thẳng vào cộng đồng người Việt tại Nhật năm 2026 — từ giả danh cơ quan chức năng, dụ dỗ "việc nhẹ lương cao", đến chiêu trò đầu tư/tình cảm qua mạng xã hội đang bùng nổ về số vụ lẫn thiệt hại.

Khác với vài năm trước, thủ đoạn năm nay tinh vi hơn vì bám sát đúng thời điểm nhạy cảm: sự ra đời của thẻ lưu trú đặc định (特定在留カード) từ giữa tháng 6/2026, quá trình chuyển đổi từ thực tập sinh kỹ năng sang chế độ Ikusei Shuro, và làn sóng tuyển dụng "việc nhẹ lương cao" tràn lan trên các nhóm Facebook, Zalo của người Việt. Bài viết này tổng hợp từ các cảnh báo chính thức của Cục xuất nhập cảnh Nhật Bản, Cảnh sát quốc gia, Cảnh sát Thủ đô Tokyo và Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật, kèm số liệu cụ thể để bạn nhận diện và tự bảo vệ mình.

Tóm tắt nhanh

• Cục xuất nhập cảnh Nhật Bản khẳng định KHÔNG BAO GIỜ gọi điện/email yêu cầu chuyển tiền — mọi cuộc gọi kiểu này là lừa đảo, cần tự gọi lại số chính thức để xác minh
• Thẻ lưu trú đặc định (特定在留カード) từ 14/06/2026 là tự nguyện, không bắt buộc đổi gấp — đây đang là mồi lừa đảo phổ biến qua tin nhắn/email giả
• Thực tập sinh Việt Nam trả phí môi giới cao nhất trong 5 nước khảo sát (446.963 yên/người so với trung bình 335.378 yên), là gốc rễ của nạn ép nợ và bỏ trốn
• Lừa đảo đầu tư/tình cảm qua SNS tăng vọt năm 2025 (10.936 vụ, thiệt hại 985,4 tỷ yên toàn quốc), người Việt vừa là nạn nhân vừa có nguy cơ bị dụ làm chân rết
• Việc làm chợ đen (yami baito, 闇バイト) tuyển qua SNS có thể khiến người tham gia bị truy tố hình sự dù không biết trước bản chất công việc

Bức tranh lừa đảo 2026: vì sao người Việt là mục tiêu ưu tiên

• Thẻ lưu trú đặc định: Vận hành từ 14/06/2026, chuyển đổi tự nguyện
• Phí môi giới TTS Việt Nam: 446.963 yên/người (cao nhất trong 5 nước khảo sát)
• Thực tập sinh bỏ trốn 2024: 6.510 người toàn quốc, giảm 33,3% so với 2023
• Lừa đảo đầu tư/tình cảm SNS 2025: 10.936 vụ, thiệt hại 985,4 tỷ yên
• Chế độ Ikusei Shuro thay thực tập sinh: Có hiệu lực từ 01/04/2027

Cộng đồng người Việt tại Nhật hiện là một trong những nhóm cư dân nước ngoài đông nhất, tập trung nhiều ở nhóm thực tập sinh kỹ năng, du học sinh và lao động kỹ năng đặc định — đây cũng chính là nhóm dễ bị nhắm tới nhất vì ba lý do: rào cản ngôn ngữ khiến khó phân biệt thật giả khi nghe tiếng Nhật qua điện thoại, áp lực tài chính (nhiều người đang gánh khoản nợ vay để đi xuất khẩu lao động) khiến lời mời "đổi việc lương cao hơn" trở nên hấp dẫn, và thói quen dùng mạng xã hội (Facebook, Zalo, Telegram) làm kênh liên lạc chính — đúng nơi các đối tượng lừa đảo và môi giới xấu hoạt động.

Cục quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản (出入国在留管理庁) từ tháng 05/2026 đã công bố kế hoạch tăng cường "tuần tra mạng" (cyber patrol) — chủ động thu thập, phân tích các bài đăng SNS nhắm vào cộng đồng người nước ngoài để phát hiện sớm hành vi lừa đảo, cư trú bất hợp pháp và tội phạm liên quan đến "yami baito". Điều này cho thấy chính nhà chức trách Nhật cũng nhìn nhận SNS vừa là kênh liên lạc thiết yếu, vừa là nơi phát sinh phần lớn rủi ro cho cộng đồng người Việt.

Dạng 1: Giả danh Cục xuất nhập cảnh, Đại sứ quán, công an đòi tiền qua điện thoại

Đây là kịch bản kinh điển nhưng vẫn liên tục có nạn nhân mới. Đối tượng gọi điện hoặc gửi email, tự xưng là nhân viên Cục xuất nhập cảnh (入管), yêu cầu nạn nhân nộp một khoản "tiền bảo lãnh", "phí xác nhận hồ sơ visa", hoặc dọa sẽ bị phạt/trục xuất nếu không thanh toán ngay. Có biến thể tinh vi hơn: đối tượng giả mạo cán bộ Đại sứ quán, thông báo công dân "đang bị điều tra" tại Việt Nam, sau đó kết nối cuộc gọi với một số khác tự xưng là Bộ Công an để tăng tính đe dọa, rồi yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản, hoặc chuyển tiền để "chứng minh trong sạch".

• Cục xuất nhập cảnh Nhật Bản khẳng định rõ: nhân viên cơ quan KHÔNG BAO GIỜ yêu cầu chuyển tiền hay thanh toán qua điện thoại hoặc email, trong bất kỳ tình huống nào
• Không có thủ tục nào của Cục xuất nhập cảnh yêu cầu nộp "phí xác nhận hồ sơ" hay "tiền bảo lãnh visa" qua điện thoại — mọi khoản phí chính thức (lệ phí xin gia hạn tư cách lưu trú, đổi thẻ ngoại kiều...) đều nộp trực tiếp tại quầy hoặc qua kênh chính thức có biên lai
• Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật đã ra cảnh báo chính thức về tình trạng đối tượng giả mạo cán bộ sứ quán gọi điện dọa công dân "đang bị điều tra", kết nối với số tự xưng Bộ Công an — đây là chiêu lừa đảo mạo danh có tổ chức, không phải trường hợp cá biệt
• Đối tượng thường tạo áp lực thời gian ("phải xử lý trong hôm nay", "nếu không sẽ bị bắt/trục xuất ngay") để nạn nhân không kịp bình tĩnh kiểm tra lại thông tin

1. Bình tĩnh, không cung cấp bất kỳ thông tin gì ngay trên cuộc gọi: Không đọc số thẻ ngoại kiều, số tài khoản ngân hàng, mã OTP, hay xác nhận bất kỳ thông tin cá nhân nào cho người gọi, kể cả khi họ đọc đúng tên, ngày sinh của bạn (thông tin có thể đã bị rò rỉ từ nguồn khác).
2. Cúp máy hoặc không trả lời email: Không tranh luận, không hỏi thêm — cúp máy ngay. Với email, không bấm vào bất kỳ đường link nào trong thư.
3. Tự tra số điện thoại chính thức: Vào website chính thức moj.go.jp (Bộ Tư pháp Nhật Bản, cơ quan chủ quản của Cục xuất nhập cảnh) hoặc website Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật để lấy số tổng đài chính thức — tuyệt đối không dùng số điện thoại do người gọi cung cấp, kể cả khi họ nói "đây là số nóng riêng".
4. Gọi lại để xác minh: Gọi vào số tổng đài chính thức vừa tra, hỏi trực tiếp xem có đúng cơ quan này có liên hệ với bạn hay không. Trong hầu hết trường hợp, câu trả lời sẽ là không.
5. Trình báo nếu đã bị lừa: Nếu đã lỡ chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin, gọi cảnh sát Nhật (110) và liên hệ ngay đường dây bảo vệ công dân của Đại sứ quán Việt Nam để được hỗ trợ, đồng thời báo ngân hàng để tạm khóa giao dịch.

Dạng 2: Thẻ lưu trú đặc định (特定在留カード) — điểm nóng lừa đảo mới nhất từ 14/06/2026

Từ ngày 14/06/2026, Nhật Bản chính thức vận hành thẻ lưu trú đặc định — tích hợp chức năng thẻ My Number vào thẻ ngoại kiều (zairyu card), áp dụng cho người cư trú trung dài hạn và vĩnh trú đặc biệt. Đây là một thay đổi hành chính lớn, nhưng mấu chốt quan trọng nhất mà nhiều người Việt chưa nắm rõ: việc chuyển đổi sang thẻ mới là HOÀN TOÀN TỰ NGUYỆN. Thẻ ngoại kiều cũ vẫn có giá trị sử dụng bình thường cho đến đúng ngày hết hạn ghi trên thẻ, không ai bị bắt buộc phải đổi ngay.

Chính vì đây là thông tin mới, còn nhiều người chưa hiểu rõ chi tiết, các đối tượng lừa đảo đã nhanh chóng lợi dụng để giả danh cơ quan chức năng, gửi tin nhắn SMS hoặc email với nội dung kiểu "thẻ của bạn cần cập nhật gấp sang thẻ lưu trú đặc định/My Number, nếu không sẽ mất hiệu lực" kèm đường link giả mạo giao diện trang web chính thức để đánh cắp thông tin cá nhân, mã số My Number, hoặc yêu cầu "phí xử lý cập nhật".

• Không có bất kỳ khoản phí bắt buộc nào để "giữ hiệu lực" thẻ ngoại kiều hiện tại — thẻ cũ tự động có giá trị đến hết hạn ghi trên thẻ dù bạn có đổi sang thẻ mới hay không
• Nếu muốn chuyển đổi, thủ tục thực hiện tại Cục xuất nhập cảnh hoặc cơ quan hành chính địa phương (thị trấn/quận), không qua link trong tin nhắn hay email lạ
• Tuyệt đối không nhập mã số My Number, mật khẩu, hay thông tin thẻ ngoại kiều vào bất kỳ website nào được dẫn từ SMS/email không rõ nguồn gốc
• Muốn kiểm tra thông tin chính xác về thẻ lưu trú đặc định, chỉ nên tra cứu trực tiếp trên website chính thức của Cục xuất nhập cảnh (出入国在留管理庁), không tin vào các bài chia sẻ lại trên nhóm mạng xã hội không dẫn nguồn

Dạng 3: Môi giới thu phí quá mức và bẫy "bỏ trốn để làm chỗ lương cao hơn"

Đây là dạng lừa đảo/bóc lột có tính hệ thống, ảnh hưởng chủ yếu đến nhóm thực tập sinh kỹ năng (技能実習) và lao động theo diện Ikusei Shuro sau này. Khảo sát thực tế của Bộ Tư pháp Nhật (thực hiện 8-12/2023) trên 5 nước phái cử lao động, trong đó có Việt Nam, cho thấy một con số đáng chú ý: thực tập sinh Việt Nam phải trả phí trung gian cho môi giới ở nước xuất phát CAO NHẤT trong 5 nước được khảo sát, trung bình 446.963 yên/người — so với mức trung bình chung chỉ 335.378 yên. Đáng lo ngại hơn, khảo sát còn ghi nhận có trường hợp môi giới đòi "lại quả" khoảng 140.000 yên/người từ chính tổ chức phái cử, tức là chi phí thực tế người lao động gánh có thể còn cao hơn con số công bố.

Chính khoản nợ môi giới quá lớn này là gốc rễ khiến nhiều thực tập sinh rơi vào cảnh túng quẫn ngay khi mới sang Nhật, dễ bị dụ dỗ bởi lời mời "bỏ trốn khỏi xí nghiệp tiếp nhận để làm chỗ khác lương cao hơn" từ các đường dây môi giới chui hoạt động qua mạng xã hội. Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật đã cảnh báo rõ: hành vi bỏ trốn này là BẤT HỢP PHÁP, khiến người lao động ngay lập tức mất tư cách lưu trú hợp pháp, từ đó rơi vào vòng xoáy cư trú chui, dễ bị bóc lột và không được pháp luật bảo vệ.

• Số liệu chính thức: năm 2024 (Reiwa 6) có 6.510 thực tập sinh bỏ trốn (mất tích) trên toàn quốc, giảm 33,3% so với năm 2023 (9.753 người) — xu hướng giảm nhưng vẫn ở mức đáng lo ngại
• Người Việt Nam và Myanmar vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong số thực tập sinh bỏ trốn, dù số lượng của cả hai nước đều giảm khoảng 30% so với năm trước
• Muốn đăng ký chương trình thực tập sinh hoặc IM Japan hợp pháp, chỉ nên đăng ký qua Trung tâm Lao động ngoài nước (colab.gov.vn) — cơ quan này KHÔNG phối hợp với bất kỳ tổ chức/cá nhân trung gian nào khác ngoài Văn phòng đại diện IM Japan chính thức
• Mọi lời mời tham gia chương trình qua 'cò mồi' bên ngoài kênh Trung tâm Lao động ngoài nước đều tiềm ẩn rủi ro lừa đảo hoặc thu phí bất hợp pháp cao

Dạng 4: Lừa đảo đầu tư và tình cảm qua SNS — loại đang tăng vọt

Đây là dạng lừa đảo có tốc độ tăng nhanh nhất theo thống kê chính thức. Theo Cảnh sát quốc gia Nhật (警察庁), số liệu tạm tính năm Reiwa 7 (2025) công bố ngày 22/05/2026 cho thấy: lừa đảo đầu tư và tình cảm qua mạng xã hội (SNS型投資・ロマンス詐欺) toàn quốc có 10.936 vụ, tổng thiệt hại lên tới 985,4 tỷ yên. Trong đó, riêng lừa đảo đầu tư qua SNS có 9.538 vụ (tăng 48,7% so với 2024), thiệt hại 1.274,7 tỷ yên; lừa đảo tình cảm qua SNS có 5.604 vụ (tăng 46,5%), thiệt hại 552,2 tỷ yên (tăng 37,8%). Đây là mức tăng đột biến, cho thấy loại hình này đang bùng nổ mạnh trong năm 2025-2026.

Kịch bản phổ biến: đối tượng làm quen qua Facebook, Zalo, ứng dụng hẹn hò hoặc nhóm đầu tư, xây dựng lòng tin trong vài tuần đến vài tháng, sau đó giới thiệu một "cơ hội đầu tư" (thường là tiền ảo, forex, hoặc sàn giao dịch giả) với lợi nhuận cao bất thường. Nạn nhân chuyển tiền vào, thấy "lãi" ảo trên hệ thống giả để tăng lòng tin, rồi được khuyến khích nạp thêm — đến khi muốn rút thì tài khoản bị khóa hoặc đối tượng biến mất. Người Việt tại Nhật vừa có nguy cơ trở thành nạn nhân trực tiếp, vừa có nguy cơ bị dụ dỗ trở thành "chân rết" — tức người trung gian nhận và chuyển tiền hộ đường dây lừa đảo mà không biết rõ bản chất, dẫn đến bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

• Cảnh giác với bất kỳ ai mới quen qua mạng xã hội nhanh chóng ngỏ ý về cơ hội đầu tư, đặc biệt là tiền ảo hoặc forex với cam kết lãi suất cao, ổn định
• Không bao giờ nhận chuyển tiền hộ hoặc dùng tài khoản ngân hàng cá nhân để 'trung chuyển' tiền cho người quen qua mạng, dù được trả công hậu hĩnh
• Kiểm tra kỹ giấy phép hoạt động của bất kỳ sàn đầu tư nào trước khi nạp tiền — sàn giả thường không có giấy phép của Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (金融庁)
• Nếu mối quan hệ tình cảm qua mạng nhanh chóng chuyển sang đề nghị hỗ trợ tài chính hoặc giới thiệu đầu tư, đây là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng của lừa đảo tình cảm (romance scam)

Dạng 5: "Yami baito" (闇バイト) — việc làm chợ đen núp bóng tuyển dụng lương cao

Cảnh sát Thủ đô Tokyo (警視庁) đã cập nhật cảnh báo về "yami baito" ngày 27/03/2026: các tin tuyển dụng đăng trên SNS và diễn đàn với mô tả công việc mơ hồ ("nhận hàng", "chuyển khoản hộ", "lái xe giao đồ"), thời gian ngắn, lương cao bất thường — thực chất là tuyển người làm đồng phạm cho các đường dây lừa đảo, cướp giật, hoặc rửa tiền qua chuyển khoản bất hợp pháp. Điểm đáng lưu ý và nguy hiểm nhất: người tham gia dù KHÔNG BIẾT TRƯỚC bản chất thật của công việc vẫn có thể bị truy tố hình sự, vì hành vi thực hiện (nhận và chuyển tiền bất minh, nhận hàng ăn cắp...) đã cấu thành tội phạm.

Trong cộng đồng người Việt tại Nhật, báo Sankei (qua Yahoo News) đã phản ánh sự xuất hiện của thuật ngữ lóng "bộ đội" (ボドイ) để chỉ mạng lưới người cư trú bất hợp pháp hoạt động qua SNS, kết nối giới thiệu việc làm chui và mua bán giấy tờ tùy thân giả (thẻ ngoại kiều giả). Đây là vấn đề nổi cộm được nhà chức trách Nhật theo dõi sát, và người Việt tham gia vào mạng lưới này — dù với vai trò gì — đều đối mặt rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

• Việc làm hợp pháp luôn có tên công ty rõ ràng, địa chỉ văn phòng cụ thể, hợp đồng lao động bằng văn bản, và mức lương tương xứng với tính chất công việc
• Cảnh giác cao độ với tin tuyển: 'chỉ cần chuyển khoản hộ', 'nhận hàng rồi giao lại', 'cho mượn thẻ ngân hàng lấy phí' — đây gần như chắc chắn là yami baito
• Không mua bán, thuê mượn thẻ ngoại kiều, sổ ngân hàng, hoặc SIM điện thoại dưới bất kỳ hình thức nào — hành vi này đã vi phạm pháp luật Nhật kể cả khi không liên quan trực tiếp đến lừa đảo
• Nếu đã lỡ tham gia và nghi ngờ mình bị lợi dụng, nên chủ động liên hệ luật sư hoặc tổ chức hỗ trợ pháp lý cho người nước ngoài càng sớm càng tốt, thay vì tiếp tục im lặng

So sánh nhanh: liên hệ thật vs liên hệ lừa đảo

✅ Cơ quan chức năng thật sự làm

• Gửi thông báo chính thức bằng văn bản có dấu, mã số hồ sơ cụ thể
• Yêu cầu đến trực tiếp trụ sở hoặc nộp hồ sơ qua kênh chính thức có biên lai
• Không bao giờ yêu cầu chuyển tiền qua điện thoại hoặc email
• Không tạo áp lực phải xử lý ngay trong vài giờ
• Số điện thoại liên hệ luôn tra được công khai trên website chính thức (moj.go.jp, đại sứ quán)

❌ Dấu hiệu lừa đảo cần cảnh giác

• Gọi điện/nhắn tin gấp gáp, yêu cầu xử lý 'ngay trong hôm nay'
• Yêu cầu chuyển tiền, đọc mã OTP, hoặc cung cấp thông tin cá nhân qua điện thoại
• Cung cấp sẵn một số điện thoại 'khác' để bạn gọi xác minh (thay vì để bạn tự tra)
• Dọa nạt về hậu quả nghiêm trọng (trục xuất, bắt giữ, phạt tiền lớn) nếu không hợp tác ngay
• Gửi link lạ trong SMS/email yêu cầu 'cập nhật thông tin' hoặc 'xác nhận danh tính'

Mẹo thực tế cho người Việt đang sống tại Nhật

• Lưu số tổng đài chính thức của Cục xuất nhập cảnh khu vực mình cư trú và số Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật (Tokyo) ngay trong danh bạ điện thoại, đặt tên rõ để không nhầm lẫn với số lạ gọi đến
• Tham gia các nhóm cộng đồng người Việt uy tín (có quản trị viên xác thực, không phải nhóm mở tự do) để cập nhật cảnh báo lừa đảo mới nhất kịp thời — nhiều vụ được cộng đồng phát hiện và cảnh báo lẫn nhau rất nhanh
• Với thực tập sinh: giữ lại toàn bộ hợp đồng, biên nhận đã đóng cho môi giới tại Việt Nam trước khi sang Nhật — đây là bằng chứng quan trọng nếu sau này cần khiếu nại hoặc có tranh chấp phí
• Khi có ý định chuyển việc vì lý do lương/điều kiện làm việc không như cam kết, liên hệ nghiệp đoàn giám sát (kumiai) hoặc tổ chức phái cử trước, đây là kênh hợp pháp để giải quyết thay vì nghe theo môi giới ngoài luồng
• Với du học sinh và người mới sang: cẩn trọng khi kết bạn qua ứng dụng hẹn hò hoặc nhóm đầu tư trên Facebook/Zalo — nếu người quen nhanh chóng đề cập đến chuyện tiền bạc, đầu tư, đó là dấu hiệu cảnh báo cần dừng lại ngay
• Luôn nhớ nguyên tắc đơn giản nhất áp dụng cho mọi tình huống: việc lương cao bất thường không tồn tại, và cơ quan nhà nước thật sự không bao giờ đòi tiền qua điện thoại

Việc cần làm ngay để tự bảo vệ mình

1. Lưu sẵn số điện thoại chính thức của Cục xuất nhập cảnh (nơi mình đăng ký cư trú) trong danh bạ, đặt tên rõ ràng để không nhầm với số lạ
2. Không bao giờ chuyển tiền, đọc mã OTP, hay cung cấp số thẻ ngoại kiều qua điện thoại/email/Zalo cho người tự xưng là cán bộ nhập cục, đại sứ quán, công an
3. Nếu nhận cuộc gọi/tin nhắn đáng ngờ, cúp máy, tự tra số tổng đài chính thức trên website moj.go.jp rồi gọi lại xác minh
4. Kiểm tra tin tuyển dụng lương cao, việc nhẹ, thời gian ngắn trên SNS bằng cách đối chiếu tên công ty, địa chỉ, giấy phép phái cử trước khi nộp hồ sơ hay đóng tiền
5. Nếu đang là thực tập sinh, lưu lại hợp đồng, biên nhận phí môi giới đã đóng ở Việt Nam để làm bằng chứng nếu xảy ra tranh chấp
6. Không tham gia bất kỳ lời mời 'việc nhẹ lương cao' nhận qua tin nhắn lạ dù chỉ là 'chuyển khoản hộ' hay 'nhận hàng hộ' — có thể bị truy tố hình sự dù không biết trước đó là lừa đảo
7. Khi có ý định đổi việc/bỏ trốn khỏi nghiệp đoàn vì lương thấp, liên hệ nghiệp đoàn tiếp nhận hoặc Đại sứ quán Việt Nam trước, không nghe môi giới ngoài luồng
8. Trình báo ngay với cảnh sát (110) hoặc đường dây nóng bảo vệ công dân của Đại sứ quán nếu đã lỡ chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cho đối tượng lừa đảo
9. Theo dõi thông tin chính thức về thẻ lưu trú đặc định (特定在留カード) trên website Cục xuất nhập cảnh, không bấm vào link lạ gửi qua SMS/email yêu cầu 'cập nhật gấp'

Câu hỏi thường gặp

Nhận được cuộc gọi tự xưng là nhân viên Cục xuất nhập cảnh yêu cầu nộp tiền bảo lãnh visa, có nên tin không?

Không. Cục xuất nhập cảnh Nhật Bản (出入国在留管理庁) khẳng định rõ nhân viên cơ quan này KHÔNG BAO GIỜ gọi điện hay gửi email yêu cầu chuyển tiền, nộp phí xác nhận hồ sơ, hay dọa phạt visa qua điện thoại. Mọi cuộc gọi kiểu này là lừa đảo 100%. Cúp máy ngay, tự tra số tổng đài chính thức trên moj.go.jp và gọi lại để xác minh, tuyệt đối không dùng số điện thoại do người gọi cung cấp.

Thẻ lưu trú đặc định (特定在留カード) từ 14/06/2026 có bắt buộc đổi ngay không?

Không bắt buộc. Việc chuyển đổi sang thẻ lưu trú đặc định tích hợp My Number là hoàn toàn tự nguyện, thẻ ngoại kiều (zairyu card) cũ vẫn có giá trị sử dụng đến đúng ngày hết hạn ghi trên thẻ. Đây chính là điểm các đối tượng lừa đảo đang lợi dụng để giả danh cơ quan chức năng, gửi tin nhắn hoặc email dọa 'phải cập nhật gấp kẻo mất hiệu lực' kèm đường link giả để đánh cắp thông tin. Nếu nhận được tin nhắn như vậy, không bấm vào link, hãy vào thẳng website chính thức của Cục xuất nhập cảnh để kiểm tra.

Thấy tin tuyển 'việc nhẹ lương cao' chỉ vài tiếng mỗi ngày trên nhóm Facebook/Zalo người Việt, có nên nhận không?

Rất nên cảnh giác. Cảnh sát Thủ đô Tokyo (警視庁) đã cảnh báo ngày 27/03/2026 về 'yami baito' (việc làm chợ đen) — các tin tuyển dụng kiểu này trên SNS thực chất tuyển người làm đồng phạm cho lừa đảo, chuyển khoản bất hợp pháp, thậm chí cướp giật. Người tham gia dù không biết trước bản chất công việc vẫn có thể bị truy tố hình sự. Nguyên tắc đơn giản: việc hợp pháp không bao giờ trả lương cao bất thường cho công việc mơ hồ, không hợp đồng, không tên công ty rõ ràng.

Là thực tập sinh kỹ năng, nếu muốn đổi chỗ làm vì lương thấp hơn cam kết thì phải làm sao cho đúng luật?

Tuyệt đối không nghe theo môi giới rủ 'bỏ trốn khỏi xí nghiệp tiếp nhận' để đi làm chỗ khác lương cao hơn — Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật đã cảnh báo đây là hành vi bất hợp pháp khiến người lao động mất tư cách lưu trú hợp pháp ngay lập tức. Nếu có tranh chấp về lương, điều kiện làm việc, phải liên hệ nghiệp đoàn giám sát (kumiai), tổ chức phái cử, hoặc Đại sứ quán Việt Nam để được hỗ trợ chuyển đổi hợp pháp. Từ 01/04/2027, chế độ Ikusei Shuro (育成就労) thay thế thực tập sinh kỹ năng sẽ cho phép chuyển việc linh hoạt hơn trong khuôn khổ luật định.

Nếu đã lỡ chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho đối tượng lừa đảo thì phải làm gì ngay?

Gọi báo cảnh sát Nhật qua số 110 ngay lập tức, đồng thời liên hệ đường dây bảo vệ công dân của Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản để được hướng dẫn. Nếu chuyển khoản qua ngân hàng, gọi ngay tổng đài ngân hàng yêu cầu tạm khóa/truy vết giao dịch. Giữ lại toàn bộ tin nhắn, số điện thoại, email của đối tượng làm bằng chứng. Không xóa bằng chứng dù cảm thấy xấu hổ — càng trình báo sớm khả năng thu hồi tiền hoặc ngăn hậu quả càng cao.

Bài viết dựa trên các cảnh báo và số liệu chính thức từ Cục xuất nhập cảnh Nhật Bản, Cảnh sát quốc gia Nhật, Cảnh sát Thủ đô Tokyo, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản, tính đến ngày 06/07/2026. Chính sách có thể thay đổi, cộng đồng nên theo dõi cập nhật từ các kênh chính thức nêu trong bài.