Năm 2026, mức đóng Kokumin Nenkin dự kiến là 17.920 yên/tháng. Các đối tượng thu nhập thấp, sinh viên, hoặc người phụ thuộc có thể nộp đơn xin miễn giảm tại văn phòng hành chính địa phương để giảm gánh nặng tài chính.
Nenkin là gì? Hệ thống hưu trí tại Nhật Bản
Nenkin (年金) là hệ thống bảo hiểm hưu trí quốc gia bắt buộc tại Nhật Bản, nhằm đảm bảo nguồn thu nhập ổn định cho người dân khi về già, gặp tai nạn, bệnh tật hoặc khi người trụ cột qua đời. Đây là một phần quan trọng trong an sinh xã hội Nhật Bản mà mọi cư dân từ 20 đến 60 tuổi đều có nghĩa vụ tham gia. Hệ thống Nenkin được chia thành hai loại chính:
- Kokumin Nenkin (国民年金 - Bảo hiểm hưu trí quốc dân): Dành cho những người tự kinh doanh, sinh viên, người thất nghiệp, hoặc những người không làm việc cho công ty (ví dụ: người nội trợ phụ thuộc). Mức đóng là một khoản cố định hàng tháng.
- Kosei Nenkin (厚生年金 - Bảo hiểm hưu trí phúc lợi xã hội): Dành cho những người làm việc tại các công ty, xí nghiệp. Mức đóng được tính dựa trên mức lương và được công ty và người lao động cùng chi trả.
Mức đóng Kokumin Nenkin năm 2026 và xu hướng tăng
Mức đóng Kokumin Nenkin là một khoản cố định và thường được điều chỉnh hàng năm. Theo dự kiến, mức đóng Kokumin Nenkin sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới để đảm bảo sự bền vững của hệ thống hưu trí trong bối cảnh dân số già hóa. Cụ thể, mức đóng được dự kiến như sau:
- Năm 2024: 16.980 yên/tháng
- Năm 2025: 17.590 yên/tháng (dự kiến)
- Năm 2026: 17.920 yên/tháng (dự kiến)
Ai được miễn giảm nghĩa vụ đóng Nenkin và thủ tục?
Để nộp đơn xin miễn giảm hoặc hoãn đóng, bạn cần đến văn phòng hành chính địa phương (市役所/区役所) nơi bạn sinh sống. Các giấy tờ cần thiết thường bao gồm thẻ ngoại kiều (在留カード), sổ Nenkin (年金手帳), giấy tờ chứng minh thu nhập (ví dụ: giấy chứng nhận thu nhập - 所得証明書), hoặc giấy tờ chứng minh tình trạng sinh viên (thẻ sinh viên, giấy chứng nhận nhập học). Nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và hỏi rõ nhân viên tại quầy để đảm bảo thủ tục diễn ra suôn sẻ.
- Miễn giảm theo thu nhập (所得免除・納付猶予): Dành cho những người có thu nhập thấp hơn mức quy định. Có các mức miễn giảm toàn phần (全額免除), 3/4 (4分の3免除), 1/2 (半額免除), 1/4 (4分の1免除) hoặc hoãn đóng (納付猶予). Tiêu chí xét duyệt dựa trên tổng thu nhập của bản thân, vợ/chồng và cha mẹ (nếu sống chung).
- Miễn giảm cho sinh viên (学生納付特例制度): Dành cho sinh viên đang theo học tại các trường được công nhận. Sinh viên có thể nộp đơn xin hoãn đóng Nenkin trong thời gian học tập mà không bị tính là không đóng.
- Miễn giảm cho người phụ thuộc (配偶者からの扶養): Đối với người phụ thuộc (ví dụ: vợ/chồng) của người tham gia Kosei Nenkin (người được xếp vào loại Người đóng bảo hiểm số 3 - 第3号被保険者), họ sẽ được miễn đóng Kokumin Nenkin mà vẫn được hưởng quyền lợi.
- Miễn giảm do thiên tai, bệnh tật, thất nghiệp: Trong những trường hợp bất khả kháng như thiên tai, bệnh tật nghiêm trọng hoặc thất nghiệp, bạn cũng có thể nộp đơn xin miễn giảm.
Quyền lợi khi đóng Nenkin và lưu ý cho người Việt tại Nhật
Để nộp đơn xin Dasshōkin, bạn cần thực hiện thủ tục sau khi đã rời Nhật Bản. Bạn có thể tìm hiểu chi tiết về quy trình và các giấy tờ cần thiết trên trang web của Cơ quan Hưu trí Nhật Bản (Japan Pension Service) hoặc hỏi tại văn phòng hành chính trước khi về nước.
- Lương hưu tuổi già (老齢年金): Đảm bảo thu nhập khi bạn về hưu.
- Trợ cấp tàn tật (障害年金): Hỗ trợ tài chính khi bạn bị tàn tật do bệnh tật hoặc tai nạn.
- Trợ cấp tử tuất (遺族年金): Hỗ trợ tài chính cho gia đình bạn trong trường hợp bạn qua đời.
- Thanh toán một lần khi về nước (脱退一時金 - Dasshōkin): Nếu bạn là người nước ngoài và đã đóng Nenkin ít nhất 6 tháng nhưng chưa đủ điều kiện nhận lương hưu và có kế hoạch rời Nhật Bản vĩnh viễn, bạn có thể nộp đơn xin nhận lại một phần tiền đã đóng. Điều kiện là bạn không còn cư trú tại Nhật Bản và chưa từng nhận bất kỳ khoản trợ cấp Nenkin nào khác. Đây là một quyền lợi rất quan trọng cho cộng đồng người Việt tại Nhật, giúp bạn thu hồi lại một phần đóng góp của mình.
Câu hỏi thường gặp
Nếu tôi không đóng Nenkin thì sao?
Việc không đóng Nenkin là vi phạm pháp luật Nhật Bản. Bạn có thể bị nhắc nhở, yêu cầu đóng bù, thậm chí bị cưỡng chế thu hồi. Quan trọng hơn, bạn sẽ không đủ điều kiện nhận lương hưu hoặc các trợ cấp khác như trợ cấp tàn tật, tử tuất, và không thể nhận Dasshōkin khi về nước. Điều này cũng có thể ảnh hưởng đến việc gia hạn visa của bạn.
Tôi có thể đóng bù các khoản Nenkin chưa đóng không?
Có, bạn có thể đóng bù các khoản Kokumin Nenkin chưa đóng trong vòng 2 năm kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ đóng. Nếu bạn đã từng được miễn giảm hoặc hoãn đóng, bạn cũng có thể đóng bù (追納 - tsuinō) để đảm bảo đủ số năm đóng và nhận được mức lương hưu cao hơn khi về già.
Làm sao để biết mình thuộc loại Nenkin nào và mức đóng của mình?
Bạn có thể kiểm tra thông tin này trên sổ Nenkin (年金手帳) của mình. Nếu bạn làm việc cho công ty, bạn thuộc Kosei Nenkin và công ty sẽ lo liệu các thủ tục. Nếu bạn là sinh viên, tự kinh doanh hoặc không có việc làm, bạn thuộc Kokumin Nenkin. Để biết mức đóng cụ thể và tình trạng đóng của mình, bạn có thể liên hệ trực tiếp với văn phòng hành chính địa phương (市役所/区役所) hoặc văn phòng Nenkin gần nhất.
