Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản đề xuất tăng phí cư trú: Gánh nặng mới cho người nước ngoài

Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản vừa công bố dự thảo hướng dẫn về việc tăng các loại phí liên quan đến thủ tục cư trú, kèm theo những điều kiện chặt chẽ hơn đối với việc giảm phí cho người xin tị nạn. Đề xuất này dự kiến sẽ tạo thêm gánh nặng tài chính đáng kể, đặc biệt đối với những người nước ngoài có thời gian lưu trú ngắn hạn và phải gia hạn visa thường xuyên, trong đó có một bộ phận không nhỏ cộng đồng người Việt tại Nhật Bản.

Thay đổi trong cấu trúc phí và mức tăng dự kiến

Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản (Immigration Services Agency) đã công bố dự thảo hướng dẫn vào ngày 3 tháng 7, đề xuất một cơ cấu phí cư trú mới. Theo đó, các khoản phí sẽ được phân chia thành bảy hạng mục khác nhau, tùy thuộc vào thời gian lưu trú được cấp. Một điểm đáng chú ý là việc nộp hồ sơ trực tuyến sẽ được ưu đãi với mức phí thấp hơn, có thể tiết kiệm tới 10.000 yên (khoảng 62 USD) so với việc nộp trực tiếp tại các quầy dịch vụ. Ví dụ cụ thể được đưa ra cho thấy sự chênh lệch đáng kể. Một người nước ngoài có thời gian lưu trú một năm, nếu phải gia hạn visa tại quầy dịch vụ mỗi năm và ở Nhật Bản trong năm năm, sẽ phải chi trả 33.000 yên (khoảng 205 USD) cho mỗi lần gia hạn. Tổng cộng, sau năm lần gia hạn, số tiền này sẽ lên tới 165.000 yên (khoảng 1.022 USD). Ngược lại, một người được cấp thời gian lưu trú từ năm năm trở lên chỉ cần thanh toán 75.000 yên (khoảng 465 USD) cho một lần gia hạn duy nhất. Cục Quản lý Xuất nhập cảnh lý giải rằng những người có thời gian lưu trú dài hơn thường có hồ sơ cư trú tốt hơn, và chính sách ưu đãi này được xây dựng dựa trên cơ sở đó. Điều này đồng nghĩa với việc những người có visa ngắn hạn, thường xuyên phải gia hạn, sẽ chịu một gánh nặng tài chính lớn hơn đáng kể.

Lý do tăng phí và mục tiêu tài chính

Cơ quan chức năng Nhật Bản viện dẫn nhiều lý do cho việc cần thiết phải tăng phí. Một trong số đó là sự gia tăng không ngừng của số lượng người nước ngoài tại Nhật Bản, đòi hỏi phải có thêm nhân sự để xử lý các vấn đề liên quan đến nhập cảnh và cư trú. Bên cạnh đó, chi phí phát triển các hệ thống sàng lọc và kiểm tra cũng là một yếu tố quan trọng. Cục Quản lý Xuất nhập cảnh kỳ vọng rằng việc tăng phí sẽ giúp tăng doanh thu hàng năm lên khoảng 69 tỷ yên đến 92 tỷ yên (khoảng 427,6 triệu USD đến 570,1 triệu USD). Nguồn thu bổ sung này được lên kế hoạch sử dụng cho hai mục đích chính. Thứ nhất là thúc đẩy "kế hoạch 0" (zero plan), nhằm tăng cường các biện pháp trục xuất những người nước ngoài cư trú bất hợp pháp. Thứ hai là phát triển các chương trình hỗ trợ người nước ngoài học tiếng Nhật và tìm hiểu về các quy tắc, luật lệ của Nhật Bản, nhằm thúc đẩy quá trình hòa nhập.

Điều kiện giảm phí chặt chẽ hơn cho người xin tị nạn

Dự thảo hướng dẫn mới cũng sẽ siết chặt các điều kiện để được hưởng mức phí giảm đối với những người đang nộp đơn xin quy chế tị nạn. Theo đề xuất, quyền lợi này sẽ chỉ giới hạn cho "những người đang nhận được hỗ trợ bảo vệ". "Hỗ trợ bảo vệ" là một hệ thống được thiết lập để giúp đỡ những người nước ngoài đã nộp đơn xin tị nạn và đang gặp khó khăn về tài chính, với mức hỗ trợ hiện tại là 2.400 yên. Việc thắt chặt điều kiện này đã gây ra nhiều lo ngại từ các nhóm và tổ chức hỗ trợ người xin tị nạn. Họ cho rằng những người này thường có thời gian lưu trú ngắn và phải gia hạn giấy tờ thường xuyên, do đó, các yêu cầu nghiêm ngặt hơn sẽ đặt thêm gánh nặng không nhỏ lên họ, vốn đã ở trong hoàn cảnh dễ tổn thương.