Hỗ trợ các bà mẹ nước ngoài tại Nhật Bản: Giải pháp chống cô lập và hòa nhập cộng đồng

Trước bối cảnh số lượng người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Nhật Bản ngày càng tăng, nhu cầu hỗ trợ các bà mẹ ngoại quốc trong việc nuôi dạy con cái trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Một sự kiện đặc biệt tại thành phố Kamagaya, tỉnh Chiba, gần đây đã cho thấy những nỗ lực đáng ghi nhận từ chính quyền địa phương và các tổ chức phi lợi nhuận nhằm giúp đỡ các gia đình nước ngoài hòa nhập và vượt qua những rào cản ban đầu.

Nhu cầu cấp thiết về hỗ trợ giữ trẻ cho người nước ngoài

Vào ngày 2 tháng 6 vừa qua, một trung tâm trẻ em tại thành phố Kamagaya, tỉnh Chiba, đã tổ chức sự kiện đặc biệt dành cho các cư dân nước ngoài đang nuôi con nhỏ. Với chủ đề "Cùng tìm hiểu về các trung tâm giữ trẻ Nhật Bản", 15 người đến từ 7 gia đình nước ngoài đã cùng tề tựu để lắng nghe những giải thích chi tiết về quy trình đăng ký gửi trẻ, sự khác biệt giữa nhà trẻ (hoikuen) và mẫu giáo (yochien), các loại hình cơ sở giữ trẻ, và những tài liệu cần thiết phải nộp cho chính quyền địa phương. Trên bảng trắng, những cụm từ liên quan đến việc nuôi dạy con như "bữa ăn ở nhà trẻ", "làm quen dần với nhà trẻ", hay "chăm sóc con ốm" được viết bằng chữ hiragana, giúp người tham gia dễ dàng nắm bắt thông tin. Một phụ nữ Nepal 30 tuổi, tham dự cùng con trai 1 tuổi, chia sẻ về khó khăn của mình. Cô dự định trở lại làm việc tại một nhà máy sản xuất suất ăn điều dưỡng vào tháng 6 này và đã nộp đơn xin gửi trẻ từ tháng 4. Tuy nhiên, tất cả các cơ sở đều đã kín chỗ, khiến cô không thể tìm được nơi gửi con. Cô bày tỏ mong muốn được đi làm trở lại nhưng không biết cách nào để đưa con vào nhà trẻ, và rất vui vì đã học hỏi được nhiều điều bổ ích tại sự kiện. Bà Tomomi Tsubonoya, Tổng thư ký của tổ chức phi lợi nhuận Mother's Tree Japan, người đã trình bày hệ thống tại sự kiện, thấu hiểu và động viên cô: "Quy trình đăng ký gửi trẻ rất khó khăn ngay cả đối với người Nhật. Bạn đã rất cố gắng."

Làn sóng dân số nước ngoài và áp lực lên hệ thống an sinh

Số lượng cư dân nước ngoài tại Nhật Bản đang gia tăng đáng kể qua từng năm, kéo theo nhu cầu hỗ trợ xã hội ngày càng lớn. Theo thống kê từ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh, dân số nước ngoài trong độ tuổi thanh niên (từ 15 đến 34 tuổi) tại Nhật Bản đã đạt khoảng 2 triệu người vào cuối tháng 6 năm 2025, con số này tăng hơn gấp đôi so với 10 năm trước đó. Sự tăng trưởng này không chỉ thể hiện ở lực lượng lao động mà còn ở số lượng trẻ em. Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cũng ghi nhận một cột mốc quan trọng: số trẻ sơ sinh mang quốc tịch nước ngoài chào đời tại Nhật Bản trong năm 2024 đã lần đầu tiên vượt quá 20.000 bé, chiếm hơn 3% tổng số ca sinh tại quốc gia này. Điều này cho thấy nhu cầu hỗ trợ cho phụ nữ nước ngoài trong giai đoạn mang thai và sinh nở đang tăng lên nhanh chóng, đặt ra thách thức không nhỏ cho hệ thống an sinh xã hội và chăm sóc trẻ em vốn đã phức tạp của Nhật Bản.

Vai trò của hợp tác công-tư trong việc hòa nhập cộng đồng