Inuyama bổ nhiệm ngư dân bắt cá bằng chim cốc sau 34 năm

Một điểm cần phân biệt rõ để khỏi nhầm lẫn với các bản tin về ukai ở vùng khác: ukai-shi ở Inuyama là công chức nhà nước, hưởng lương và chế độ như nhân viên chính quyền thành phố. Đây là điểm khác biệt lớn so với ukai-shi ở thành phố Gifu (cùng dùng sông nhưng là đoạn khác) — nơi các ukai-shi mang tước vị 'cung nội sảnh' (宮内庁式部職), tức là thuộc biên chế của Cục Nội chính Hoàng gia (Kunaicho), phục vụ trực tiếp cho hoàng gia Nhật Bản. Nói đơn giản: Gifu có ukai-shi 'của triều đình', còn Inuyama có ukai-shi 'của thành phố'. Cả hai đều làm chung một nghề trên cùng một dòng sông Kiso, nhưng cơ chế tuyển dụng, quản lý nhân sự hoàn toàn khác nhau.

Nghề bắt cá bằng chim cốc trên sông Kiso (Kisogawa Ukai, 木曽川鵜飼) được ghi nhận có lịch sử hơn 1.300 năm. Ngư dân dùng chim cốc (loài chim lặn giỏi bắt cá) đã được huấn luyện, buộc dây vào cổ chim để chim không nuốt trọn cá lớn, rồi thả chim xuống sông vào ban đêm dưới ánh đuốc để bắt cá ayu (cá hương, một loại cá nước ngọt đặc sản mùa hè ở Nhật). Đây là một trong số rất ít nơi trên toàn nước Nhật còn duy trì hình thức đánh bắt cổ truyền này thành sản phẩm du lịch - văn hóa sống, thay vì chỉ còn trong sách vở hay bảo tàng.

Theo trang tuyển dụng chính thức của TP Inuyama, quy trình tuyển ukai-shi không đòi hỏi bằng cấp cụ thể — người tốt nghiệp đại học, cao đẳng, trung học phổ thông, hay thậm chí người từng làm việc thực tế tại doanh nghiệp tư nhân (không qua trường lớp chính quy) đều có thể nộp đơn ứng tuyển. Đây là điểm đáng lưu ý vì cho thấy thành phố ưu tiên người có tố chất phù hợp với nghề (sức khỏe, sự kiên nhẫn, khả năng gắn bó lâu dài với công việc ngoài trời, làm việc ban đêm) hơn là bằng cấp học thuật.

Ảnh hưởng thực tế với người Việt tại khu vực Aichi

Nếu bạn không làm trong ngành du lịch hay văn hóa, sự kiện này có thể không tác động trực tiếp đến công việc, visa, hay đời sống hằng ngày. Nhưng với cộng đồng người Việt đông đảo quanh Nagoya, Komaki, Kasugai, Kiyosu — những nơi chỉ cách Inuyama chừng 20-40 phút đi tàu hoặc lái xe — đây là dịp đáng để nắm bắt vài điều thiết thực sau:

• Inuyama là điểm đến gần, dễ đi trong ngày cuối tuần: nếu đang sống ở Nagoya, Komaki, Kasugai, chỉ mất khoảng 20-40 phút bằng tàu Meitetsu (ga Inuyama hoặc Inuyama-Yuen) hoặc xe hơi để đến khu vực xem ukai.
• Mùa lễ hội Kisogawa Ukai 2026 đang diễn ra: khai mạc từ 1/6/2026, kéo dài đến 15/10/2026. Ukai ban ngày tổ chức thứ Hai, thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật; ukai ban đêm diễn ra hằng ngày, trừ giai đoạn 1-10/8 (thường trùng lễ hội pháo hoa hoặc Obon địa phương nên tạm nghỉ).
• Hình thức xem: du khách ngồi trên thuyền quan sát (yakatabune), áp sát thuyền của ukai-shi để xem cận cảnh cách điều khiển chim cốc bắt cá ayu dưới ánh đuốc — một trải nghiệm khá đặc biệt nếu muốn dẫn người thân từ Việt Nam sang chơi, hoặc đưa con nhỏ trải nghiệm văn hóa Nhật ngoài các điểm du lịch quen thuộc như Osaka, Kyoto, Tokyo.
• Với người Việt làm nghề truyền thống, thủ công, hoặc quan tâm đến chính sách 'giữ nghề' của Nhật: cách Inuyama tuyển dụng ukai-shi theo biên chế công chức (thay vì để nghề mai một theo kiểu gia truyền tự phát) là một mô hình tham khảo thú vị — chính quyền địa phương trực tiếp đứng ra bảo tồn nghề bằng cách biến nó thành một vị trí việc làm ổn định, có lương, có chế độ.
• Nếu có người quen, bạn bè người Việt đang tìm việc tại Nhật và có thể lực tốt, yêu thích công việc ngoài trời, đây cũng là một ví dụ cho thấy các vị trí công chức đặc thù ở Nhật đôi khi không yêu cầu bằng cấp cao — dù trên thực tế, các vị trí như ukai-shi thường ưu tiên ứng viên có quốc tịch Nhật hoặc gắn bó lâu dài với địa phương, không phải hình thức tuyển dụng lao động nước ngoài.

Cách theo dõi cập nhật và liên hệ khi cần hỗ trợ

Vì đây là tin thời sự địa phương ở tỉnh Aichi, thông tin chính thức và cập nhật mới nhất (lịch ukai, giá vé thuyền, thay đổi lịch do thời tiết) nên được theo dõi trực tiếp từ các kênh sau, thay vì chỉ dựa vào tin tổng hợp:

Về phần trải nghiệm du lịch Kisogawa Ukai (đặt thuyền, lịch trình, giá vé cụ thể theo mùa), nên tra cứu trực tiếp trang chính thức của thành phố Inuyama về Kisogawa Ukai thay vì các trang trung gian, vì lịch có thể thay đổi theo thời tiết (mưa lớn, mực nước sông) hoặc các đợt tạm nghỉ đặc biệt ngoài khung 1-10/8 đã công bố.

• Cảnh sát: gọi 110 — miễn phí, gọi được từ điện thoại cố định và di động trên toàn nước Nhật, dùng khi gặp sự cố an ninh, tai nạn giao thông, mất cắp.
• Cứu hỏa / cấp cứu y tế: gọi 119 — miễn phí toàn quốc, dùng khi cần xe cứu thương hoặc báo cháy.
• Tư vấn đa ngôn ngữ cho người nước ngoài tại Aichi: Trung tâm Tư vấn Đa văn hóa Aichi (あいち多文化共生センター) thuộc Hiệp hội Giao lưu Quốc tế tỉnh Aichi (AIA), số điện thoại 052-961-7902, phục vụ thứ Hai đến thứ Bảy, 10:00-18:00, có hỗ trợ tiếng Việt cùng nhiều ngôn ngữ khác — hữu ích khi cần tư vấn giấy tờ hành chính, thủ tục cư trú, hoặc gặp khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày quanh khu vực Aichi nói chung, không riêng gì Inuyama.