Nhật Bản thâm hụt thương mại 1,01 nghìn tỷ yên trong nửa đầu năm 2026 do căng thẳng Trung Đông

Trong sáu tháng đầu năm 2026, Nhật Bản đã ghi nhận mức thâm hụt thương mại đáng kể 1,01 nghìn tỷ yên (tương đương 6,2 tỷ USD). Dữ liệu từ Bộ Tài chính cho thấy, nguyên nhân chính của tình trạng này là cuộc khủng hoảng ở Trung Đông và những gián đoạn trong hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng chảy nhập khẩu.

Bức tranh tổng thể về cán cân thương mại

Theo báo cáo sơ bộ của Bộ Tài chính Nhật Bản công bố vào thứ Tư, tổng kim ngạch xuất khẩu của quốc gia này trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2026 đạt 60,66 nghìn tỷ yên, tăng 13,7% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính cho sự tăng trưởng này đến từ nhu cầu mạnh mẽ đối với chất bán dẫn và các thiết bị điện tử khác, đặc biệt là từ thị trường Trung Quốc, cùng với xuất khẩu ô tô đến các điểm đến như Liên minh châu Âu. Ngược lại, tổng kim ngạch nhập khẩu cũng tăng 10,7%, đạt 61,67 nghìn tỷ yên, chủ yếu do sự gia tăng nhập khẩu kim loại màu và điện thoại thông minh. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhập khẩu vượt trội so với xuất khẩu đã dẫn đến mức thâm hụt 1,01 nghìn tỷ yên.

Tác động từ khủng hoảng năng lượng Trung Đông

Cuộc khủng hoảng ở Trung Đông, đặc biệt là sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran vào cuối tháng 2, đã gây ra những xáo trộn lớn đối với nguồn cung năng lượng của Nhật Bản. Eo biển Hormuz, một tuyến đường biển huyết mạch cho vận chuyển dầu mỏ, đã chứng kiến nhiều gián đoạn, buộc Nhật Bản phải điều chỉnh chiến lược nhập khẩu. Theo Bộ Tài chính, lượng dầu thô nhập khẩu từ khu vực Trung Đông đã giảm mạnh 26,4%, xuống còn 47,31 triệu kiloliters trong nửa đầu năm nay. Để đối phó với tình hình này, chính phủ Nhật Bản đã nhanh chóng tìm kiếm các nhà cung cấp nhiên liệu thay thế nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Thâm hụt thương mại trong tháng 6 và bối cảnh rộng lớn hơn

Riêng trong tháng 6 năm 2026, Nhật Bản cũng ghi nhận mức thâm hụt thương mại là 406,9 tỷ yên. Tình hình thâm hụt liên tiếp trong nhiều tháng phản ánh những thách thức mà nền kinh tế Nhật Bản đang phải đối mặt, đặc biệt là sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng và nguyên liệu thô từ nước ngoài. Mặc dù xuất khẩu các mặt hàng công nghệ cao và ô tô vẫn duy trì đà tăng trưởng tốt, nhưng giá cả và sự ổn định của nguồn cung năng lượng toàn cầu vẫn là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến cán cân thương mại của đất nước mặt trời mọc.

Ý nghĩa đối với cộng đồng người Việt tại Nhật Bản

Dù tình hình cán cân thương mại có vẻ là một vấn đề vĩ mô, nhưng nó vẫn có những tác động gián tiếp đến đời sống của cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Một nền kinh tế Nhật Bản ổn định với cán cân thương mại cân bằng thường sẽ giúp duy trì giá cả hàng hóa ở mức ổn định, giảm áp lực lạm phát – yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt hàng ngày của người lao động và du học sinh. Hơn nữa, sự ổn định kinh tế cũng góp phần vào việc duy trì thị trường lao động vững chắc, đảm bảo cơ hội việc làm và thu nhập cho người Việt. Khi Nhật Bản phải chi trả nhiều hơn cho nhập khẩu, đặc biệt là năng lượng, điều này có thể dẫn đến suy yếu đồng yên hoặc tăng giá các mặt hàng thiết yếu, từ đó ảnh hưởng đến khả năng gửi tiền về nước hoặc chi tiêu cá nhân của cộng đồng người Việt.