Osaka: 180 người yêu cầu hủy bỏ 'tái giảm' trợ cấp sinh hoạt

Khoảng 180 người dân đang hưởng trợ cấp sinh hoạt tại tỉnh Osaka đã đồng loạt nộp đơn yêu cầu hủy bỏ quyết định “tái giảm” khoản trợ cấp này lên chính quyền tỉnh vào ngày 21 tháng 7 năm 2026. Đây là động thái mới nhất trong chuỗi tranh chấp pháp lý kéo dài nhiều năm, sau khi Tòa án Tối cao Nhật Bản từng phán quyết việc cắt giảm trợ cấp trước đó là bất hợp pháp.

Bối cảnh tranh cãi về trợ cấp sinh hoạt tại Nhật Bản

Hệ thống trợ cấp sinh hoạt (生活保護 - Seikatsu Hogo) tại Nhật Bản đóng vai trò là lưới an sinh xã hội cuối cùng, hỗ trợ những cá nhân và gia đình không thể tự đảm bảo mức sống tối thiểu. Tuy nhiên, chính sách này đã trở thành tâm điểm của nhiều cuộc tranh cãi pháp lý trong hơn một thập kỷ qua. Cụ thể, từ năm 2013 đến 2015, chính phủ Nhật Bản đã thực hiện một đợt cắt giảm đáng kể khoản trợ cấp này. Quyết định đó đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ và dẫn đến hàng loạt vụ kiện trên khắp cả nước.

Phán quyết của Tòa án Tối cao và động thái 'tái giảm' gây tranh cãi

Vào tháng 6 năm ngoái, Tòa án Tối cao Nhật Bản đã ra phán quyết lịch sử, tuyên bố việc cắt giảm trợ cấp sinh hoạt dựa trên cơ chế 'điều chỉnh giảm phát' (デフレ調整 - defure chōsei) là bất hợp pháp. Cơ chế này được thiết kế để điều chỉnh mức trợ cấp theo sự giảm giá của hàng hóa và dịch vụ. Phán quyết của Tòa án Tối cao lẽ ra phải chấm dứt tình trạng này, nhưng sau đó, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi (厚生労働省 - Kouseirōdōshō) – cơ quan chịu trách nhiệm chính về chính sách an sinh xã hội – lại tiếp tục thực hiện một đợt giảm trợ cấp khác, dù sử dụng một phương pháp tính toán khác với 'điều chỉnh giảm phát'. Động thái này đã gây ra làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ nhiều phía, trong đó có Liên đoàn Luật sư Nhật Bản, cho rằng đây là hành vi 'coi thường phán quyết tư pháp và vi phạm nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật'.

Đơn yêu cầu tập thể và tiếng nói từ người dân

Vào ngày 21 tháng 7 vừa qua, khoảng 10 người đại diện cho 180 người hưởng trợ cấp sinh hoạt tại tỉnh Osaka đã đến trụ sở chính quyền tỉnh để nộp đơn yêu cầu xem xét hành chính (審査請求 - shinsa seikyu). Đây là một thủ tục pháp lý cho phép công dân khiếu nại các quyết định hành chính mà họ cho là không công bằng hoặc trái pháp luật. Nhóm người này được hỗ trợ bởi các thành viên của tổ chức 'Chấm dứt cắt giảm! Hội Osaka' và các luật sư. Đây là lần thứ hai một đơn yêu cầu tập thể về vấn đề này được gửi lên chính quyền tỉnh Osaka, sau lần đầu tiên vào tháng 5 với sự tham gia của 20 nguyên đơn cũ. Một người đàn ông 79 tuổi từ thành phố Osaka, một trong những người hưởng trợ cấp, đã chia sẻ về hoàn cảnh khó khăn của mình: 'Theo chỉ định của bác sĩ, tôi buộc phải dùng điều hòa nhiệt độ để bảo vệ sức khỏe, nhưng để có tiền điện, tôi phải cắt giảm khẩu phần ăn. Việc chính phủ giảm một nửa khoản tiền bổ sung đã ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của tôi'. Ông nhấn mạnh rằng quyết định chính sách đã trực tiếp tác động đến bữa ăn hàng ngày của những người yếu thế nhất.