Visa Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) cho phép lao động nước ngoài làm việc tại Nhật Bản trong các ngành nghề thiếu hụt nhân lực. Để xin visa này, bạn cần đáp ứng các điều kiện về tiếng Nhật (N4 hoặc JFT-Basic), kỹ năng chuyên môn (qua kỳ thi hoặc hoàn thành thực tập sinh kỹ năng số 2) và các yêu cầu khác về lý lịch, sức khỏe.
Visa Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) là gì?
Visa Kỹ năng đặc định, hay Tokutei Ginou (特定技能), là một loại thị thực lao động được Chính phủ Nhật Bản ban hành vào tháng 4 năm 2019 nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động trầm trọng trong một số ngành nghề nhất định. Visa này được chia thành hai loại chính: Kỹ năng đặc định số 1 (Tokutei Ginou 1 – SSW1) và Kỹ năng đặc định số 2 (Tokutei Ginou 2 – SSW2). SSW1 cho phép người lao động làm việc tại Nhật Bản tối đa 5 năm, trong khi SSW2 là visa dài hạn hơn, không giới hạn thời gian lưu trú và cho phép bảo lãnh gia đình sang Nhật. Đây là một con đường hợp pháp và bền vững để người Việt có thể sinh sống và làm việc lâu dài tại đất nước mặt trời mọc.
Điều kiện cơ bản để xin Visa Kỹ năng đặc định số 1 (SSW1)
Để đủ điều kiện nộp hồ sơ xin Visa Kỹ năng đặc định số 1, người lao động cần đáp ứng một số yêu cầu cơ bản về độ tuổi, sức khỏe, trình độ học vấn, tiếng Nhật và kỹ năng chuyên môn. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện này sẽ giúp quá trình xin visa diễn ra thuận lợi hơn.
- Độ tuổi: Thường là từ 18 tuổi trở lên. Không có giới hạn độ tuổi tối đa cụ thể, nhưng các công ty tiếp nhận thường ưu tiên những người trong độ tuổi lao động phổ biến.
- Sức khỏe: Đảm bảo đủ điều kiện sức khỏe theo quy định của Nhật Bản, không mắc các bệnh truyền nhiễm hoặc bệnh mãn tính ảnh hưởng đến khả năng làm việc. Cần có giấy khám sức khỏe đạt yêu cầu.
- Trình độ tiếng Nhật: Cần có chứng chỉ năng lực tiếng Nhật tối thiểu N4 theo kỳ thi JLPT (Japanese Language Proficiency Test) hoặc đạt trình độ A2 theo kỳ thi JFT-Basic (Japan Foundation Test for Basic Japanese).
- Trình độ chuyên môn: Đạt một trong hai điều kiện sau: Một là, vượt qua kỳ thi đánh giá kỹ năng chuyên môn do Bộ ngành liên quan của Nhật Bản tổ chức cho ngành nghề bạn muốn làm việc. Hai là, đã hoàn thành chương trình thực tập sinh kỹ năng số 2 (Ginou Jisshuu 2) tại Nhật Bản một cách hợp pháp và có đầy đủ giấy tờ chứng nhận.
- Lý lịch tư pháp: Không có tiền án, tiền sự hoặc vi phạm pháp luật nghiêm trọng tại Việt Nam hay Nhật Bản.
- Không thuộc diện bị cấm nhập cảnh hoặc trục xuất khỏi Nhật Bản trước đây do vi phạm luật xuất nhập cảnh.
Các ngành nghề được phép chuyển đổi và quy trình xin Visa
Chính phủ Nhật Bản đã và đang mở rộng danh sách các ngành nghề được phép tiếp nhận lao động Kỹ năng đặc định nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường. Việc nắm rõ các ngành nghề này và quy trình nộp hồ sơ là vô cùng quan trọng.
- Các ngành nghề được phép áp dụng (tính đến năm 2026 và có thể tiếp tục mở rộng):
- 1. Chăm sóc điều dưỡng (介護): Hỗ trợ người cao tuổi, người bệnh tại các viện dưỡng lão, bệnh viện.
- 2. Vệ sinh tòa nhà (ビルクリーニング): Làm sạch và bảo trì các tòa nhà.
- 3. Chế tạo vật liệu (素材産業): Sản xuất vật liệu cơ bản như thép, hóa chất.
- 4. Sản xuất máy móc công nghiệp (産業機械製造業): Chế tạo, lắp ráp máy móc công nghiệp.
- 5. Chế tạo thiết bị điện, điện tử và thông tin (電気・電子情報関連産業): Sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị thông tin.
- 6. Xây dựng (建設): Các công việc liên quan đến xây dựng công trình.
- 7. Đóng tàu, công nghiệp tàu biển (造船・舶用工業): Chế tạo, sửa chữa tàu thuyền.
- 8. Bảo dưỡng ô tô (自動車整備): Sửa chữa, bảo dưỡng xe ô tô.
- 9. Hàng không (航空): Các công việc mặt đất tại sân bay (không bao gồm phi công, tiếp viên).
- 10. Nông nghiệp (農業): Trồng trọt, chăn nuôi.
- 11. Ngư nghiệp (漁業): Đánh bắt và nuôi trồng thủy sản.
- 12. Dịch vụ lưu trú (宿泊): Làm việc tại khách sạn, nhà nghỉ (lễ tân, dọn phòng, phục vụ).
- 13. Dịch vụ ăn uống (外食): Làm việc tại nhà hàng, quán ăn (nấu ăn, phục vụ).
- 14. Chế biến thực phẩm và đồ uống (飲食料品製造業): Sản xuất, chế biến thực phẩm.
- Quy trình xin Visa Kỹ năng đặc định:
- 1. Tìm kiếm và ký hợp đồng lao động với công ty tiếp nhận tại Nhật Bản: Bạn cần tìm một công ty có nhu cầu tuyển dụng lao động Kỹ năng đặc định trong ngành nghề phù hợp với năng lực của mình.
- 2. Chuẩn bị hồ sơ cần thiết: Bao gồm hộ chiếu, thẻ cư trú (Zairyu Card), chứng chỉ tiếng Nhật, chứng chỉ kỹ năng chuyên môn, giấy khám sức khỏe, sơ yếu lý lịch, hợp đồng lao động, giấy tờ chứng minh của công ty tiếp nhận (kế hoạch hỗ trợ, giấy phép kinh doanh...).
- 3. Nộp hồ sơ lên Cục Quản lý Xuất Nhập Cảnh Nhật Bản (Immigration Bureau): Công ty tiếp nhận hoặc tổ chức hỗ trợ sẽ giúp bạn nộp hồ sơ. Cục sẽ xem xét và quyết định cấp tư cách lưu trú (Certificate of Eligibility – COE).
- 4. Nhận visa và bắt đầu làm việc: Sau khi nhận được COE, bạn sẽ được cấp visa và có thể chính thức bắt đầu công việc tại Nhật Bản.
Lợi ích và những lưu ý quan trọng cho người Việt
Visa Kỹ năng đặc định mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đòi hỏi người lao động phải cẩn trọng và tìm hiểu kỹ lưỡng để tránh rủi ro.
- Lợi ích:
- Được làm việc hợp pháp tại Nhật Bản với mức lương tương đương người Nhật cùng trình độ.
- Có thể chuyển việc trong cùng ngành nghề nếu tìm được công ty tiếp nhận mới và đáp ứng đủ điều kiện.
- SSW1 có thời hạn tối đa 5 năm, tạo điều kiện cho việc tích lũy kinh nghiệm và tài chính.
- SSW2 không giới hạn thời gian lưu trú và cho phép bảo lãnh người thân sang Nhật, mở ra cơ hội định cư lâu dài.
- Lưu ý quan trọng:
- Cẩn trọng với các công ty môi giới không uy tín: Hãy tìm hiểu kỹ thông tin, yêu cầu hợp đồng rõ ràng và không nộp các khoản phí không minh bạch.
- Kiểm tra kỹ thông tin công ty tiếp nhận: Đảm bảo công ty có tư cách pháp nhân, uy tín và có khả năng hỗ trợ bạn trong quá trình làm việc và sinh sống.
- Nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ: Tìm hiểu về luật lao động Nhật Bản, quyền được hưởng lương, bảo hiểm, chế độ nghỉ phép để tự bảo vệ mình.
- Chuẩn bị tài chính ban đầu: Dù chi phí xin visa Tokutei Ginou thường thấp hơn các loại visa khác, bạn vẫn cần chuẩn bị một khoản tiền nhất định cho các chi phí sinh hoạt ban đầu và các thủ tục cần thiết.
Câu hỏi thường gặp
Visa Kỹ năng đặc định số 1 có thời hạn bao lâu và có thể gia hạn không?
Visa Kỹ năng đặc định số 1 (SSW1) có thời hạn tối đa là 5 năm. Bạn có thể gia hạn visa nhiều lần trong khoảng thời gian này, thường là mỗi 1 năm hoặc 6 tháng một lần, tùy thuộc vào hợp đồng lao động và quyết định của Cục Quản lý Xuất Nhập Cảnh. Sau 5 năm, bạn không thể tiếp tục gia hạn SSW1 mà cần chuyển đổi sang loại visa khác, ví dụ như Kỹ năng đặc định số 2 (SSW2) nếu đủ điều kiện.
Tôi có thể chuyển việc khi đang giữ Visa Kỹ năng đặc định không?
Có, bạn hoàn toàn có thể chuyển việc khi đang giữ Visa Kỹ năng đặc định số 1, miễn là công việc mới thuộc cùng ngành nghề đã được cấp phép và bạn tìm được một công ty tiếp nhận mới. Sau khi tìm được công ty mới và ký hợp đồng, bạn cần làm thủ tục thông báo và xin thay đổi công ty tại Cục Quản lý Xuất Nhập Cảnh. Việc chuyển việc không bị giới hạn số lần, nhưng cần đảm bảo tuân thủ các quy định.
Tôi có cần phải thi tiếng Nhật nếu đã hoàn thành thực tập sinh kỹ năng số 2 không?
Không, nếu bạn đã hoàn thành chương trình thực tập sinh kỹ năng số 2 (Ginou Jisshuu 2) một cách hợp pháp và có đầy đủ giấy tờ chứng nhận, bạn sẽ được miễn yêu cầu về chứng chỉ tiếng Nhật khi xin Visa Kỹ năng đặc định số 1. Tuy nhiên, việc có khả năng giao tiếp tiếng Nhật tốt vẫn là một lợi thế lớn giúp bạn hòa nhập và làm việc hiệu quả hơn tại Nhật Bản.
