Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản đạt đỉnh 29 năm: Áp lực từ Trung Đông và chính sách tài khóa

Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm vừa tăng vọt lên mức cao nhất trong hơn 29 năm qua, đạt 2,900% vào ngày 9 tháng 7 năm 2026. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh những lo ngại về căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang đẩy giá dầu thô tăng cao, làm dấy lên áp lực lạm phát tại một quốc gia phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu năng lượng như Nhật Bản.

Lợi suất trái phiếu tăng kỷ lục: Dấu hiệu của những biến động kinh tế

Vào ngày thứ Năm vừa qua, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm – một chỉ số quan trọng đo lường lãi suất dài hạn – đã chạm mức 2,900% trong thời gian ngắn, mức cao nhất kể từ tháng 11 năm 1996. Mặc dù sau đó đã điều chỉnh nhẹ, đóng cửa ở mức 2,875%, nhưng con số này vẫn cao hơn 0,010 điểm phần trăm so với phiên trước đó. Sự tăng vọt này phản ánh sự lo ngại của thị trường về lạm phát, đặc biệt khi giá dầu thô thế giới tiếp tục tăng do những diễn biến căng thẳng mới giữa Hoa Kỳ và Iran tại Trung Đông. Đối với Nhật Bản, một quốc gia có nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng, giá dầu tăng cao đồng nghĩa với chi phí sản xuất và sinh hoạt leo thang, trực tiếp gây áp lực lên lạm phát. Điều đáng chú ý là lợi suất trái phiếu và giá trái phiếu có mối quan hệ nghịch đảo: khi lợi suất tăng, giá trái phiếu giảm, cho thấy các nhà đầu tư đang bán ra trái phiếu chính phủ.

Tác động toàn cầu và những thách thức nội tại của Nhật Bản

Theo ông Takuya Onizawa, chiến lược gia trái phiếu tại Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities, tác động của giá dầu thô tăng không chỉ giới hạn trong nước mà còn lan rộng ra toàn cầu, khiến lợi suất trái phiếu kho bạc Hoa Kỳ cũng bị đẩy lên. Điều này cho thấy sự liên kết chặt chẽ giữa các thị trường tài chính quốc tế. Bên cạnh những lo ngại từ bên ngoài, nền kinh tế Nhật Bản còn đối mặt với áp lực từ chính sách tài khóa nội địa. Những băn khoăn về tình hình tài chính công dưới chính sách tài khóa “có trách nhiệm và chủ động” của Thủ tướng Sanae Takaichi vẫn còn đó. Đặc biệt, thị trường đang dõi theo sát sao những động thái liên quan đến Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Có những lo ngại rằng chính phủ có thể gây áp lực lên BOJ để ngân hàng này không tăng lãi suất, một quan điểm đã dấy lên sau khi dự thảo kế hoạch chính sách kinh tế được công bố vào tuần trước. Dự thảo này nhấn mạnh rằng việc “quản lý chính sách tiền tệ một cách phù hợp là cực kỳ quan trọng” cho “tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ”. Các nguồn tin thân cận cho biết chính phủ đang xem xét thay đổi cách diễn đạt này.

Thị trường tiền tệ và áp lực lên đồng Yên

Ông Masahiro Ichikawa, chiến lược gia thị trường trưởng tại Sumitomo Mitsui DS Asset Management Co., nhận định rằng việc đề cập đến chính sách tiền tệ trong kế hoạch chính sách kinh tế ngay từ đầu là không cần thiết. Ông cảnh báo rằng việc thay đổi cách diễn đạt để ngụ ý rằng chính phủ không muốn các nhà đầu tư lo lắng về chính sách tiền tệ có thể “khiến thị trường càng thêm nghi ngờ”. Trên thị trường tiền tệ, đồng đô la Mỹ vẫn giữ giá ổn định so với đồng yên tại Tokyo, được hỗ trợ bởi những lo ngại tái bùng phát ở Trung Đông. Tuy nhiên, đồng đô la vẫn dao động quanh mức 162,50 yên do những lo ngại rằng các nhà chức trách Nhật Bản có thể can thiệp để ngăn chặn đồng yên mất giá thêm. Vào lúc 5 giờ chiều cùng ngày, một đô la Mỹ được giao dịch ở mức 162,34-36 yên.