Nhật Bản hoàn tất chương trình phục hồi hai loài chim quý hiếm tại Amami-Oshima

Bộ Môi trường Nhật Bản vừa công bố hoàn thành thành công một chương trình bảo vệ và nhân giống cho hai loài chim quý hiếm trên đảo Amami-Oshima, thuộc tỉnh Kagoshima. Đây là sáng kiến đầu tiên thuộc loại này tại Nhật Bản đạt được kết quả mỹ mãn, mang lại hy vọng lớn cho công cuộc bảo tồn đa dạng sinh học.

Hành trình bảo tồn hơn một phần tư thế kỷ

Đảo Amami-Oshima, một hòn đảo xinh đẹp thuộc tỉnh Kagoshima ở miền Nam Nhật Bản, là nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật độc đáo. Tuy nhiên, trong nhiều thập kỷ, hai loài chim đặc hữu của khu vực này là gà rừng Amami (Amami woodcock) và hoét Amami (Amami thrush) đã phải đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng cao. Gà rừng Amami sinh sống trên các đảo Amami-Oshima và Tokunoshima, trong khi hoét Amami là loài đặc hữu chỉ có trên Amami-Oshima. Cả hai loài đều nằm trong danh sách các loài 'bị đe dọa' (Threatened) do sự săn mồi của các loài ngoại lai xâm hại, nạn phá rừng và nhiều yếu tố khác.

Những nỗ lực bền bỉ mang lại thành quả

Trước tình hình cấp bách, vào năm 1999, Cơ quan Môi trường Nhật Bản (tiền thân của Bộ Môi trường hiện nay) cùng các tổ chức liên quan đã xây dựng một kế hoạch bảo tồn và nhân giống toàn diện. Mục tiêu là đưa các loài này về trạng thái có thể tồn tại ổn định trong tự nhiên. Các biện pháp được triển khai bao gồm việc loại bỏ triệt để các loài ngoại lai xâm hại, đặc biệt là cầy mangut, và chỉ định một phần chuỗi đảo Amami là công viên quốc gia. Nhờ những nỗ lực không ngừng nghỉ, vào năm 2024, Bộ Môi trường đã chính thức tuyên bố loại bỏ thành công cầy mangut xâm hại trên đảo Amami-Oshima, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chương trình.

Sự hồi sinh đáng kinh ngạc của quần thể chim

Những nỗ lực bảo tồn đã mang lại kết quả vượt mong đợi. Quần thể gà rừng Amami trên ba hòn đảo, bao gồm Amami-Oshima, đã tăng từ khoảng 4.100 cá thể vào năm 2007 lên khoảng 17.000 cá thể vào năm 2021. Hoét Amami cũng cho thấy xu hướng phục hồi quần thể mạnh mẽ và phạm vi phân bố của chúng được mở rộng. Trước những tín hiệu tích cực này, trong danh sách Đỏ (Red List) sửa đổi của Bộ Môi trường vào tháng 3 năm 2026, cả hai loài đã được phân loại lại là 'sắp bị đe dọa' (Near Threatened), lần đầu tiên được hạ cấp từ danh mục 'bị đe dọa'. Sự thay đổi này là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của chương trình bảo tồn.

Bài học giá trị cho công cuộc bảo tồn toàn cầu

Phát biểu tại một cuộc họp báo vào ngày 30 tháng 6, Giáo sư danh dự Nobuo Ishii từ Đại học Nữ sinh Thiên chúa giáo Tokyo, đồng thời là Chủ tịch hội đồng chuyên gia đánh giá quốc gia, nhấn mạnh: 'Trong bối cảnh đa dạng sinh học đang đối mặt với xu hướng suy giảm mạnh mẽ cả trên toàn cầu và tại Nhật Bản, thành công này đã chứng minh rằng việc phục hồi các loài từ tình trạng bị đe dọa là hoàn toàn có thể nếu áp dụng các biện pháp phù hợp.' Thành công của chương trình này không chỉ mang ý nghĩa lớn đối với Nhật Bản mà còn cung cấp một mô hình quý giá cho các nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học trên toàn thế giới.