Osaka Metro: Toàn bộ xe buýt điện phục vụ Expo bị đình chỉ, báo cáo điều tra sắp công bố

Toàn bộ 190 chiếc xe buýt điện (EV) được Công ty Osaka Metro mua sắm nhằm phục vụ công tác vận chuyển cho Triển lãm Thế giới Osaka-Kansai 2025 đã phải ngừng hoạt động hoàn toàn do hàng loạt sự cố và lo ngại về an toàn. Vụ việc gây xôn xao dư luận Nhật Bản, và dự kiến vào ngày 17/7 tới, Osaka Metro sẽ công bố báo cáo điều tra chi tiết về quá trình mua sắm cùng trách nhiệm liên quan.

Bối cảnh mua sắm và những kỳ vọng ban đầu

Những chiếc xe buýt điện này được Osaka Metro, nhà điều hành hệ thống tàu điện ngầm và xe buýt lớn tại thành phố Osaka, mua từ công ty EV Motors Japan (EVMJ) trong các năm tài khóa 2022 đến 2024. EVMJ là một doanh nghiệp khởi nghiệp được thành lập vào năm 2019, có trụ sở chính tại thành phố Kitakyushu, tỉnh Fukuoka. Đáng chú ý, các xe buýt này không được sản xuất trực tiếp tại Nhật Bản mà được EVMJ đặt hàng các nhà sản xuất Trung Quốc sản xuất, sau đó nhập khẩu về nước. Trong tổng số 190 xe, khoảng 150 chiếc thuộc loại lớn và nhỏ được lên kế hoạch sử dụng cho công tác vận chuyển hành khách và vật tư liên quan đến Triển lãm Thế giới Osaka-Kansai, một sự kiện quốc tế lớn dự kiến thu hút hàng triệu du khách. 40 chiếc siêu nhỏ còn lại được dùng làm xe buýt theo yêu cầu (on-demand bus) hoạt động trong nội thành Osaka, phục vụ các tuyến đường linh hoạt theo lịch đặt trước của người dân. Đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền thành phố Osaka nhằm hiện đại hóa hệ thống giao thông công cộng và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Chuỗi sự cố liên tiếp và quyết định đình chỉ toàn bộ

Tuy nhiên, những kỳ vọng về một đội xe buýt điện hiện đại và hiệu quả nhanh chóng tan biến khi hàng loạt sự cố bắt đầu xảy ra. Vào tháng 4 và tháng 7 năm ngoái, các xe buýt phục vụ vận chuyển cho Triển lãm đã gặp tai nạn va chạm. Nghiêm trọng hơn, vào tháng 9 cùng năm, một chiếc xe buýt on-demand đã đâm vào dải phân cách trung tâm khi đang hoạt động trong thành phố. Không chỉ dừng lại ở Osaka, các vấn đề tương tự cũng được ghi nhận tại nhiều địa điểm khác mà EVMJ đã cung cấp xe. Trước tình hình này, Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản (MLIT) đã phải ra chỉ thị yêu cầu EVMJ tiến hành tổng kiểm tra toàn bộ 317 chiếc xe đã bán trên khắp cả nước vào tháng 9 năm ngoái. Kết quả kiểm tra cho thấy 113 chiếc xe có các bộ phận phanh bị hư hỏng hoặc gặp trục trặc, dẫn đến việc phải triệu hồi 85 chiếc để sửa chữa. Sau chỉ thị của MLIT, Osaka Metro đã tự mình khởi động một cuộc kiểm tra độc lập từ tháng 1 năm nay. Trong quá trình chạy thử nghiệm, một chi tiết kim loại quan trọng giúp duy trì độ bền của xe buýt đã bị gãy. Sự cố này được đánh giá là "lỗi nghiêm trọng", đồng thời nhiều khiếm khuyết tiềm ẩn khác cũng dần được phát hiện. Trước tình hình đó, Osaka Metro nhận định rằng việc khắc phục triệt để các lỗi này sẽ tốn kém rất nhiều chi phí mà không đảm bảo được an toàn và sự ổn định lâu dài của xe. Do đó, vào tháng 3 năm nay, công ty đã đưa ra quyết định cuối cùng: đình chỉ hoạt động toàn bộ 190 chiếc xe buýt điện, tuyên bố rằng "khó có thể thiết lập được sự an toàn và ổn định lâu dài".