Tranh cãi về voi Malaysia tại Sở thú Osaka: Hợp tác bảo tồn hay gây chia rẽ?

Tại thành phố Osaka, Nhật Bản, việc Sở thú Tennoji đón ba cá thể voi từ Malaysia đã trở thành tâm điểm của sự chú ý, không chỉ mang lại niềm vui cho người dân địa phương mà còn khơi dậy một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ chính quốc gia Đông Nam Á này. Sự việc đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa nỗ lực bảo tồn và những tiếng nói đa chiều về quyền động vật.

Hành trình trở lại của những chú voi tại Sở thú Tennoji

Sở thú Tennoji, một trong những cơ sở lâu đời và nổi tiếng của Nhật Bản với lịch sử 111 năm, đã nuôi voi châu Á kể từ khi thành lập vào năm 1915. Sau Chiến tranh Thái Bình Dương, sở thú này từng được biết đến với Haruko, một chú voi con được mua từ Thái Lan. Đến năm 1970, để kỷ niệm Triển lãm Osaka Expo, chính phủ Ấn Độ đã tặng sở thú một cá thể voi tên Rani Hiroko, nâng tổng số voi lên ba con. Tuy nhiên, sau khi Rani Hiroko qua đời vào năm 2018, việc nuôi voi tại đây đã phải tạm dừng, kéo dài suốt tám năm.

Chương trình hợp tác bảo tồn và những thành viên mới

Mong muốn tái khởi động chương trình nuôi voi là một khát vọng ấp ủ từ lâu của Sở thú Tennoji. Sau nhiều cuộc thảo luận với các cơ quan liên quan tại các quốc gia châu Á, vào năm 2022, sở thú đã ký kết thỏa thuận về Chương trình Bảo tồn Voi Malaysia với Sở thú Taiping & Night Safari của Malaysia. Chương trình này được thiết lập với mục tiêu kép: bảo tồn và nhân giống voi, đồng thời thúc đẩy trao đổi nhân sự giữa các vườn thú. Vào tháng 4 năm nay, ba cá thể voi đã chính thức đặt chân đến Osaka: Kelat, voi đực 20 tuổi; Dara, voi cái 14 tuổi; và Amoi, voi cái 9 tuổi (tất cả đều là tuổi ước tính). Đây là lần đầu tiên sở thú nuôi voi trở lại sau tám năm, và sự kiện này đã nhận được sự chào đón nồng nhiệt từ công chúng Nhật Bản, với nhiều người không khỏi thốt lên “Chúng thật to lớn!”.

Phản ứng trái chiều và làn sóng chỉ trích từ Malaysia

Trong khi không khí chào đón tràn ngập tại Nhật Bản, thì ở Malaysia, một làn sóng chỉ trích mạnh mẽ lại đang lan rộng. Nhiều bài đăng trên Instagram với lời kêu gọi “Trả lại voi” cùng những hình ảnh được cho là tạo ra bởi trí tuệ nhân tạo đã được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội. Đặc biệt, trên trang web kiến nghị trực tuyến “care2 PETITIONS”, một lời kêu gọi yêu cầu trả lại những chú voi này đã thu hút hơn 170.000 chữ ký. Giám đốc sở thú Takeshi Mukai của Sở thú Tennoji bày tỏ lòng biết ơn tới chính phủ Malaysia vì đã tin tưởng giao phó những cá thể voi châu Á quý giá này, vốn được mệnh danh là “báu vật của Malaysia”. Ông nhấn mạnh hy vọng rằng công chúng sẽ tìm hiểu về sinh thái học của những loài động vật khổng lồ này và tầm quan trọng của việc cùng chung sống với động vật hoang dã. Tuy nhiên, sự đối lập trong cách nhìn nhận giữa hai quốc gia về chương trình này vẫn đang là một thách thức lớn.

Sự việc về ba chú voi từ Malaysia tại Sở thú Tennoji không chỉ là câu chuyện về bảo tồn động vật mà còn phản ánh sự khác biệt trong quan điểm công chúng và thách thức trong hợp tác quốc tế. Đối với cộng đồng người Việt tại Nhật Bản, đây là một ví dụ đáng chú ý về cách các vấn đề môi trường và văn hóa có thể tạo ra những cuộc tranh luận đa chiều trên trường quốc tế.