Lương tối thiểu Nhật Bản tăng: Sức mua bữa sáng giảm giữa bão giá

Dù lương tối thiểu tại Nhật Bản liên tục được điều chỉnh tăng trong những năm gần đây, một phân tích mới đây của báo Asahi Shimbun cho thấy sức mua thực tế của người lao động lại có xu hướng giảm. Tình trạng lạm phát phi mã đang bào mòn giá trị của đồng lương, khiến nhiều người lao động, trong đó có đông đảo cộng đồng người Việt, phải đối mặt với gánh nặng chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Cơ chế lương tối thiểu và những điều chỉnh hàng năm

Tại Nhật Bản, lương tối thiểu là mức lương cơ bản mà mọi doanh nghiệp bắt buộc phải trả cho người lao động, không được thấp hơn. Hàng năm, một hội đồng bao gồm đại diện của các tổ chức kinh tế và công đoàn sẽ cùng nhau thảo luận để đưa ra mức điều chỉnh. Sau đó, dựa trên các hướng dẫn từ hội đồng thẩm định của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi, mỗi tỉnh thành sẽ tự quyết định mức tăng cụ thể áp dụng cho địa phương mình. Đây là một quá trình quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của hàng triệu người lao động trên khắp cả nước, bao gồm cả những người nước ngoài như cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản.

Lương danh nghĩa tăng, sức mua thực tế giảm sút

Năm nay, các cuộc thảo luận về điều chỉnh lương tối thiểu lại tiếp tục. Năm ngoái, mức tăng lương tối thiểu trên toàn quốc đã đạt kỷ lục. Cụ thể tại Osaka, lương tối thiểu theo giờ đã tăng từ 964 yên vào năm 2020 lên 1.177 yên vào năm 2025, tương ứng mức tăng 22,1% trong vòng 5 năm. Đặc biệt, mức tăng trong năm 2025 là lớn nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, một nghiên cứu của báo Asahi Shimbun đã chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: dù lương tối thiểu tăng, khả năng mua sắm các nhu yếu phẩm lại giảm. Ví dụ, với số tiền lương tối thiểu kiếm được trong một giờ, số suất cơm trứng trộn (tamago kake gohan) mà một người có thể mua đã giảm từ 11,6 suất xuống còn 9,2 suất. Để minh họa rõ hơn, tại thành phố Osaka, chi phí nguyên liệu để làm một bữa sáng cơ bản gồm bánh mì, sữa và trứng đã tăng 25% trong 5 năm qua. Điều này dẫn đến hệ quả là với một giờ làm việc hưởng lương tối thiểu, số bữa sáng mà người lao động có thể mua đã giảm từ 10,1 suất vào năm 2020 xuống chỉ còn 9,8 suất vào năm 2025. Rõ ràng, tốc độ tăng của giá cả hàng hóa đang vượt xa tốc độ tăng của lương, khiến đời sống người dân thêm phần chật vật.

Tiếng nói từ các chuyên gia và công đoàn

Trước tình hình này, các công đoàn lao động đang kêu gọi một mức tăng lương tối thiểu mạnh mẽ hơn nữa để đảm bảo cuộc sống cho người lao động. Giáo sư Yoshie Suekawa từ Đại học Nihon, một chuyên gia về hành chính giáo dục, nhận định rằng chính phủ Nhật Bản đang 'lúng túng' trong việc đối phó với lạm phát sau '30 năm mất mát' của nền kinh tế. Bà chỉ ra rằng, trong khi lương tối thiểu ở các quốc gia như Anh tăng 4-6% hàng năm có tính đến tỷ lệ lạm phát, thì mức tăng ở Nhật Bản vẫn chưa đủ để bù đắp. Hậu quả là các hộ gia đình có thu nhập thấp đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, đối mặt với nguy cơ nghèo đói ngày càng cao. Trước đó, chính phủ Nhật Bản cũng đã đặt mục tiêu nâng lương tối thiểu lên 1.500 yên/giờ vào đầu những năm 2030. Tuy nhiên, theo các thông tin gần đây, mục tiêu này có thể sẽ bị trì hoãn, gây thêm áp lực lên người lao động trong bối cảnh giá cả không ngừng leo thang.