Trong 7 ngày đầu tại Nhật, bạn cần hoàn tất việc nhận thẻ cư trú (Zairyu Card), đăng ký địa chỉ tại văn phòng hành chính địa phương, mua SIM điện thoại, và mở tài khoản ngân hàng. Đây là những bước thiết yếu để bắt đầu cuộc sống và làm việc hợp pháp tại Nhật Bản.
Bước chân đến Nhật: Thủ tục nhập cảnh và liên lạc tức thì
Ngay khi đặt chân đến sân bay Nhật Bản, bạn sẽ trải qua quy trình nhập cảnh. Điều quan trọng nhất là nhận được Thẻ cư trú (在留カード – Zairyu Card) từ nhân viên hải quan. Đây là giấy tờ tùy thân quan trọng nhất của bạn tại Nhật, cần được giữ gìn cẩn thận và luôn mang theo người. Sau khi hoàn tất thủ tục nhập cảnh, việc đầu tiên bạn nên làm là mua SIM điện thoại để có thể liên lạc với gia đình, bạn bè và phục vụ các thủ tục hành chính sau này. Hiện nay, có nhiều nhà mạng cung cấp SIM trả trước hoặc gói cước linh hoạt cho người nước ngoài như Rakuten Mobile, UQ Mobile, Y!mobile, hoặc các gói SIM từ Docomo, Softbank, AU. Bạn có thể mua tại sân bay hoặc các cửa hàng điện tử lớn. Để mua SIM, bạn sẽ cần Zairyu Card và hộ chiếu.
- Nhận Thẻ cư trú (Zairyu Card) tại quầy nhập cảnh sân bay.
- Mua SIM điện thoại: Chọn gói cước phù hợp (data, gọi nội địa) từ các nhà mạng lớn hoặc MVNOs. Chuẩn bị Zairyu Card và hộ chiếu để đăng ký.
- Đổi một ít tiền mặt Nhật Bản (Yên) tại sân bay hoặc sử dụng thẻ tín dụng/ghi nợ quốc tế để rút tiền từ các máy ATM tại konbini (cửa hàng tiện lợi) để chi tiêu ban đầu.
Đăng ký cư trú và bảo hiểm y tế: Nền tảng cuộc sống
Trong vòng 14 ngày kể từ khi có địa chỉ cư trú tại Nhật, bạn bắt buộc phải đến văn phòng hành chính địa phương (市役所 – Shiyakusho hoặc 区役所 – Kuyakusho) của khu vực mình sinh sống để đăng ký địa chỉ. Đây là bước cực kỳ quan trọng, nếu không thực hiện, bạn có thể gặp rắc rối với pháp luật. Tại đây, bạn sẽ được cấp Giấy chứng nhận cư trú (住民票 – Juminhyo) và đăng ký tham gia Hệ thống Bảo hiểm Y tế Quốc dân (国民健康保険 – Kokumin Kenko Hoken – Kokuho). Kokuho là bắt buộc đối với hầu hết người nước ngoài và giúp chi trả 70% chi phí khám chữa bệnh. Phí Kokuho sẽ được tính dựa trên thu nhập của bạn và thường được gửi hóa đơn hàng tháng hoặc hàng quý về địa chỉ nhà.
- Đến văn phòng hành chính địa phương (Shiyakusho/Kuyakusho) của khu vực bạn sinh sống.
- Mang theo Zairyu Card và địa chỉ cư trú chính xác (hợp đồng thuê nhà hoặc giấy tờ xác nhận từ chủ nhà/ký túc xá).
- Đăng ký địa chỉ cư trú và tham gia Bảo hiểm Y tế Quốc dân (Kokuho). Bạn sẽ nhận được thẻ bảo hiểm sau vài ngày hoặc vài tuần.
Quản lý tài chính: Mở tài khoản ngân hàng và thẻ giao thông
Mở tài khoản ngân hàng là điều cần thiết để nhận lương, thanh toán hóa đơn và quản lý tài chính cá nhân. Ngân hàng Bưu điện Nhật Bản (ゆうちょ銀行 – Yucho Ginko) thường là lựa chọn dễ dàng nhất cho người nước ngoài mới đến vì thủ tục đơn giản hơn so với các ngân hàng lớn khác như SMBC, Mizuho hay MUFG. Bạn sẽ cần Zairyu Card, số điện thoại Nhật Bản và có thể là con dấu cá nhân (印鑑 – Inkan) hoặc chữ ký. Sau khi có tài khoản ngân hàng, bạn nên cân nhắc mua thẻ IC giao thông công cộng như Suica hoặc Pasmo. Những thẻ này rất tiện lợi để đi tàu điện, xe buýt và thậm chí mua hàng tại các cửa hàng tiện lợi hoặc máy bán hàng tự động.
- Mở tài khoản ngân hàng: Ưu tiên Yucho Ginko. Chuẩn bị Zairyu Card, số điện thoại Nhật Bản, và địa chỉ đã đăng ký. Một số ngân hàng có thể yêu cầu bạn đã ở Nhật ít nhất 6 tháng.
- Mua thẻ IC giao thông (Suica/Pasmo): Nạp tiền vào thẻ để tiện lợi cho việc di chuyển bằng tàu điện, xe buýt. Có thể mua tại các ga tàu lớn.
Dự trù chi phí 7 ngày đầu: Những khoản cần chuẩn bị
Chi phí trong 7 ngày đầu có thể dao động tùy thuộc vào mức sống và lựa chọn cá nhân của bạn. Tuy nhiên, việc dự trù trước sẽ giúp bạn chủ động hơn về tài chính. Các khoản chi phí chính bao gồm di chuyển từ sân bay, mua SIM điện thoại, ăn uống, và các chi phí phát sinh nhỏ khác. Nếu bạn chưa có chỗ ở cố định, chi phí khách sạn/nhà trọ cũng sẽ là một khoản đáng kể. Hãy luôn mang theo một lượng tiền mặt đủ dùng trong vài ngày đầu trước khi tài khoản ngân hàng của bạn được kích hoạt và bạn có thể sử dụng thẻ.
- Di chuyển từ sân bay về chỗ ở: Khoảng 1.500 – 4.000 Yên (tùy phương tiện và khoảng cách).
- SIM điện thoại: Khoảng 2.000 – 4.000 Yên (phí đăng ký và gói cước tháng đầu).
- Ăn uống: Khoảng 1.000 – 2.000 Yên/ngày (tùy mức độ).
- Chi phí sinh hoạt lặt vặt (nước uống, đồ dùng cá nhân): Khoảng 1.000 – 3.000 Yên.
- Tiền thuê nhà/khách sạn ban đầu (nếu có): Rất dao động, từ vài nghìn Yên/đêm cho hostel đến vài chục nghìn Yên cho khách sạn.
- Tổng cộng dự kiến (không bao gồm tiền thuê nhà dài hạn): Khoảng 15.000 – 30.000 Yên.
Lời khuyên hữu ích cho người mới đến
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đến Nhật sẽ giúp bạn tránh được nhiều bỡ ngỡ. Hãy tìm hiểu trước về văn hóa, phong tục, và một vài câu giao tiếp tiếng Nhật cơ bản. Luôn giữ bản sao các giấy tờ quan trọng như hộ chiếu, Zairyu Card ở nơi an toàn và trong điện thoại. Đừng ngại hỏi sự giúp đỡ từ người Nhật hoặc cộng đồng người Việt tại Nhật nếu bạn gặp khó khăn. Các trung tâm hỗ trợ người nước ngoài tại địa phương cũng là nguồn thông tin và trợ giúp quý giá.
- Học vài câu tiếng Nhật cơ bản để giao tiếp hàng ngày và trong các thủ tục hành chính.
- Luôn mang theo Zairyu Card bên người.
- Lưu lại các số điện thoại khẩn cấp và địa chỉ quan trọng.
- Tìm hiểu về các ứng dụng hữu ích cho cuộc sống tại Nhật như Google Maps, ứng dụng dịch thuật, ứng dụng tra cứu tàu điện.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có cần đổi tiền mặt trước khi sang Nhật không?
Bạn nên đổi một lượng tiền mặt vừa đủ (khoảng 30.000 – 50.000 Yên) để chi tiêu trong vài ngày đầu. Sau đó, bạn có thể rút thêm từ ATM tại các cửa hàng tiện lợi (konbini) bằng thẻ tín dụng/ghi nợ quốc tế hoặc sau khi mở tài khoản ngân hàng tại Nhật.
Làm sao để liên lạc với gia đình ngay khi đến Nhật?
Ngay tại sân bay, bạn có thể mua SIM điện thoại trả trước hoặc thuê cục phát Wi-Fi di động. Nhiều sân bay cũng cung cấp Wi-Fi miễn phí. Hãy thông báo cho gia đình về kế hoạch liên lạc của bạn trước khi khởi hành.
Tôi có thể sử dụng thẻ tín dụng Việt Nam ở Nhật không?
Có, hầu hết các thẻ tín dụng quốc tế như Visa, Mastercard đều được chấp nhận tại các cửa hàng lớn, siêu thị, khách sạn và nhà hàng ở Nhật. Tuy nhiên, một số cửa hàng nhỏ, quán ăn địa phương hoặc máy bán hàng tự động có thể chỉ chấp nhận tiền mặt. Luôn có một ít tiền mặt trong ví là điều nên làm.
