Trong 30 ngày đầu ở Nhật, bạn cần ưu tiên hoàn tất các thủ tục hành chính tại tòa thị chính như đăng ký cư trú và bảo hiểm y tế. Tiếp theo, hãy mở tài khoản ngân hàng, làm quen với giao thông công cộng và tìm hiểu các quy định sinh hoạt tại địa phương để nhanh chóng ổn định cuộc sống.
Những việc cần làm ngay khi đặt chân đến Nhật (Ngày 1-3)
Khi vừa hạ cánh xuống sân bay Nhật Bản, điều đầu tiên bạn cần làm là hoàn tất thủ tục nhập cảnh và nhận thẻ cư trú (Zairyu Card). Thẻ này là giấy tờ tùy thân quan trọng nhất của bạn tại Nhật. Sau đó, hãy tìm cách di chuyển về nơi ở đã chuẩn bị. Ngay trong những ngày đầu, việc có điện thoại liên lạc là rất cần thiết. Cuối cùng, đừng quên ghé các cửa hàng tiện lợi (konbini) hoặc siêu thị để mua sắm những vật dụng thiết yếu ban đầu.
- Nhận thẻ cư trú (Zairyu Card) tại sân bay: Đây là giấy tờ tùy thân quan trọng nhất của bạn tại Nhật, cần được giữ gìn cẩn thận.
- Di chuyển về chỗ ở: Sử dụng các phương tiện công cộng như tàu điện, xe buýt hoặc xe limousine của sân bay. Hãy tìm hiểu trước tuyến đường và cách mua vé.
- Mua SIM điện thoại hoặc thuê thiết bị Wi-Fi bỏ túi: Các nhà mạng lớn như Docomo, AU, Softbank có nhiều gói cước cho người nước ngoài. Các cửa hàng điện tử lớn hoặc sân bay thường có dịch vụ này.
- Mua sắm nhu yếu phẩm cơ bản: Ghé các cửa hàng tiện lợi (konbini) như FamilyMart, Lawson, 7-Eleven hoặc siêu thị gần nhà để mua đồ ăn, nước uống, đồ dùng vệ sinh cá nhân.
Hoàn tất thủ tục hành chính tại địa phương (Tuần 1-2)
Trong vòng 14 ngày kể từ khi có địa chỉ cư trú, bạn bắt buộc phải đến tòa thị chính (Shiyakusho/Kuyakusho) của khu vực mình sinh sống để đăng ký cư trú và làm các thủ tục liên quan đến bảo hiểm. Đây là bước quan trọng nhất để hợp pháp hóa việc sinh sống và làm việc của bạn tại Nhật. Sau đó, việc mở tài khoản ngân hàng sẽ giúp bạn quản lý tài chính hiệu quả hơn.
- Đăng ký cư trú (Tennyu Todoke) và Bảo hiểm Y tế Quốc dân (Kokumin Kenko Hoken - Kokuho): Mang theo thẻ Zairyu và đến quầy phụ trách tại tòa thị chính. Bạn sẽ được hướng dẫn điền đơn và nhận thẻ Kokuho, giúp giảm đáng kể chi phí khám chữa bệnh.
- Đăng ký Bảo hiểm Hưu trí Quốc dân (Kokumin Nenkin): Tùy thuộc vào loại visa và tình trạng việc làm, bạn có thể được yêu cầu đăng ký Nenkin. Cũng thực hiện tại tòa thị chính.
- Mở tài khoản ngân hàng: Các ngân hàng phổ biến cho người nước ngoài gồm Yucho Bank (Japan Post Bank), Shinsei Bank, SMBC. Cần có thẻ Zairyu, con dấu (inkan/hanko nếu có, không bắt buộc), số điện thoại và địa chỉ cư trú. Một số ngân hàng yêu cầu bạn phải ở Nhật trên 6 tháng mới được mở tài khoản chính thức.
- Đăng ký thẻ My Number (nếu có nhu cầu): Thẻ My Number (hay Thẻ Mã số Cá nhân) là một loại giấy tờ tùy thân có gắn chip, dùng cho các thủ tục hành chính và thuế. Bạn sẽ nhận được thông báo qua bưu điện sau khi đăng ký cư trú. Có thể đăng ký làm thẻ vật lý tại tòa thị chính hoặc qua bưu điện.
Sắp xếp cuộc sống và làm quen môi trường (Tuần 2-4)
Sau khi hoàn tất các thủ tục ban đầu, bạn sẽ có thời gian để sắp xếp cuộc sống cá nhân và hòa nhập với môi trường mới. Việc tìm hiểu các quy tắc sinh hoạt địa phương, cách sử dụng phương tiện giao thông và học hỏi văn hóa là rất quan trọng để có một cuộc sống thuận lợi tại Nhật Bản.
- Tìm hiểu quy định địa phương về rác thải: Nhật Bản có quy định phân loại và ngày đổ rác rất nghiêm ngặt. Hãy hỏi chủ nhà hoặc tìm thông tin tại tòa thị chính/trang web địa phương.
- Mua sắm đồ dùng thiết yếu cho nhà ở: Các cửa hàng 100 yên (Daiso, Seria, Can Do), cửa hàng đồ gia dụng (Nitori, Muji) hoặc siêu thị lớn là nơi lý tưởng để mua sắm đồ dùng nhà bếp, vệ sinh, nội thất cơ bản.
- Tìm hiểu phương tiện giao thông công cộng và mua thẻ IC: Hệ thống tàu điện và xe buýt ở Nhật rất phát triển. Mua một thẻ IC như Suica hoặc Pasmo sẽ giúp việc đi lại thuận tiện hơn nhiều. Thẻ này có thể nạp tiền và sử dụng tại nhiều tỉnh thành, cũng như thanh toán tại các cửa hàng tiện lợi.
- Học tiếng Nhật cơ bản và văn hóa giao tiếp: Nắm vững các câu chào hỏi, từ vựng thông dụng sẽ giúp bạn tự tin hơn khi giao tiếp hàng ngày. Tìm hiểu về các phong tục, tập quán như cúi chào, không nói to nơi công cộng, xếp hàng... để tránh những hiểu lầm không đáng có.
Các lưu ý quan trọng khác
Để đảm bảo an toàn và hòa nhập tốt nhất, có một số điểm bạn cần lưu ý thêm trong những ngày đầu tiên tại Nhật Bản.
- Lưu các số điện thoại khẩn cấp: Cảnh sát (110), Cứu hỏa/Cấp cứu (119). Ngoài ra, hãy lưu số điện thoại của đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản và người thân, bạn bè.
- Tìm kiếm cộng đồng người Việt: Tham gia các nhóm cộng đồng người Việt trên mạng xã hội hoặc tại địa phương sẽ giúp bạn nhận được sự hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm và cảm thấy bớt cô đơn hơn.
- Tìm hiểu về phong tục và quy tắc xã hội: Nhật Bản có nhiều quy tắc ứng xử đặc trưng. Việc tìm hiểu và tôn trọng chúng sẽ giúp bạn dễ dàng hòa nhập hơn. Ví dụ, không nói chuyện điện thoại lớn tiếng trên tàu, không ăn uống khi đi bộ, luôn xếp hàng.
- Lập ngân sách chi tiêu ban đầu: Chi phí sinh hoạt ở Nhật khá cao. Hãy lập một kế hoạch tài chính cụ thể cho tháng đầu tiên để tránh bị động.
Câu hỏi thường gặp
Tôi có thể mở tài khoản ngân hàng ngay khi vừa đến Nhật không?
Một số ngân hàng như Yucho Bank (Japan Post Bank) và Shinsei Bank cho phép người nước ngoài mở tài khoản tương đối sớm. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng lớn khác như SMBC, Mizuho, MUFG thường yêu cầu bạn phải có thời gian cư trú tại Nhật trên 6 tháng mới có thể mở tài khoản chính thức. Bạn nên chuẩn bị thẻ Zairyu, số điện thoại và địa chỉ cư trú khi đi làm thủ tục.
Thẻ Zairyu Card có vai trò gì và tôi cần làm gì với nó?
Thẻ Zairyu Card (Thẻ cư trú) là giấy tờ tùy thân quan trọng nhất của người nước ngoài tại Nhật Bản, tương đương với chứng minh thư. Bạn sẽ nhận được thẻ này ngay tại sân bay khi nhập cảnh. Thẻ Zairyu cần được mang theo người mọi lúc và xuất trình khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng. Bạn cũng cần sử dụng nó để làm các thủ tục hành chính như đăng ký cư trú, mở tài khoản ngân hàng, ký hợp đồng điện thoại, v.v.
Tôi có thể tìm kiếm thông tin về quy định phân loại rác thải ở đâu?
Quy định phân loại rác thải ở Nhật Bản rất chi tiết và khác nhau tùy theo từng địa phương. Bạn có thể tìm thông tin chính xác nhất tại quầy thông tin của tòa thị chính (Shiyakusho/Kuyakusho) nơi bạn sinh sống. Ngoài ra, nhiều khu vực cũng cung cấp tài liệu hướng dẫn bằng tiếng Anh hoặc các ngôn ngữ khác, hoặc bạn có thể truy cập trang web chính thức của thành phố/quận để tìm hiểu.
