Cẩm nang đón bố mẹ sang Nhật (visa thăm thân dài hạn)

Vấn đề bạn đang gặp

"Xin visa thăm thân dài hạn cho bố mẹ như thế nào?" — đây là câu hỏi được gõ vào Google hàng nghìn lần mỗi tháng bởi người Việt ở Nhật, nhưng sự thật là: KHÔNG có loại visa nào tên như vậy. Rất nhiều gia đình chỉ phát hiện ra điều này khi đã gần đến ngày dự định bố mẹ sang — có thể là sắp đến ngày sinh con, bố mẹ đã đặt vé máy bay, hoặc ông bà đã lớn tuổi và muốn sang ở cùng con cháu lâu dài — rồi mới ngã ngửa vì không tìm được mẫu đơn, không biết nộp ở đâu, hỏi 3-4 người thì được 3-4 câu trả lời khác nhau.

Sự thật là Luật Xuất nhập cảnh Nhật Bản không có tư cách lưu trú nào mang tên "cha mẹ" cho diện phổ thông. Nếu bạn đang giữ visa Kỹ sư, Kỹ năng đặc định, Du học... con đường hợp pháp duy nhất để bố mẹ ở Nhật lâu ngày gần như chắc chắn KHÔNG phải là một tư cách lưu trú dài hạn, mà là visa Lưu trú ngắn hạn (短期滞在) — tối đa 90 ngày mỗi lần. Chỉ có một nhóm rất hẹp — cha mẹ của người đang giữ tư cách Kỹ năng cao (高度専門職) — mới có cơ hội xin diện Đặc định hoạt động số 34 (特定活動34号) để ở dài hạn, với điều kiện thu nhập và hoàn cảnh gia đình khá ngặt nghèo.

Hiểu sai vấn đề ngay từ đầu khiến nhiều người mất vài tuần đến vài tháng loay hoay chuẩn bị sai loại hồ sơ, hoặc tệ hơn là để bố mẹ nhập cảnh rồi mới tính tiếp — dẫn đến nguy cơ quá hạn lưu trú. Cẩm nang này sẽ giúp bạn xác định đúng con đường mình đang có, chuẩn bị đúng giấy tờ, và biết trước những giới hạn thực tế trước khi đặt vé cho bố mẹ.

Mục lục

1. Bố mẹ tôi có được cấp "visa thăm thân dài hạn" không? Sự thật ít người biết
2. Trường hợp duy nhất được ở dài hạn: Đặc định hoạt động 34号 — ai đủ điều kiện?
3. Không đủ điều kiện 34号 (đa số người Việt): công cụ thực tế là visa Lưu trú ngắn hạn 90 ngày
4. Hồ sơ mời bố mẹ sang thăm cần chuẩn bị những giấy tờ gì?
5. Có thể xin ở quá 90 ngày không? Khi nào ISA chấp thuận gia hạn
6. Chi phí thực tế năm 2026: lệ phí và mức thu nhập cần chứng minh
7. Lịch trình làm hồ sơ theo tuần — để kịp trước ngày bố mẹ dự định sang

Bố mẹ tôi có được cấp "visa thăm thân dài hạn" không? Sự thật ít người biết

Câu trả lời ngắn gọn: KHÔNG có tư cách lưu trú nào tên "thăm thân dài hạn" trong hệ thống pháp luật Nhật Bản. Đây là cách gọi dân gian, không phải tên gọi chính thức của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản (ISA - 出入国在留管理庁).

Theo xác nhận chính thức từ Bộ Tư pháp Nhật (MOJ/ISA), cơ chế đón cha mẹ sang Nhật chỉ tồn tại dưới hai hình thức thực tế:

• Đặc định hoạt động (特定活動 - Designated Activities): áp dụng cho các nhóm rất hẹp, cụ thể nhất là cha/mẹ của người đang giữ tư cách Kỹ năng cao (高度専門職). Đây là cách duy nhất để ở Nhật LÂU DÀI cùng con.
• Lưu trú ngắn hạn (短期滞在 - Temporary Visitor): dành cho mục đích thăm thân, du lịch, tối đa 90 ngày mỗi lần nhập cảnh. Đây là con đường mà TUYỆT ĐẠI ĐA SỐ người Việt ở Nhật (visa Kỹ sư/Tri thức nhân văn, Kỹ năng đặc định, Du học, Kỹ thuật viên...) sẽ phải dùng.

Nói cách khác: nếu bạn không đang giữ tư cách Kỹ năng cao (高度専門職), gần như chắc chắn bố mẹ bạn sẽ không thể xin được tư cách lưu trú dài hạn nào — dù bạn đã sống ở Nhật bao nhiêu năm, đóng thuế đầy đủ, hay có nhà cửa ổn định. Đây là điều nhiều người không được thông báo rõ ràng và chỉ phát hiện ra khi đã cận ngày.

Trường hợp duy nhất được ở dài hạn: Đặc định hoạt động 34号 — ai đủ điều kiện?

Diện 特定活動34号 là con đường DUY NHẤT cho phép cha/mẹ (hoặc cha/mẹ vợ, cha/mẹ chồng) lưu trú dài hạn cùng con tại Nhật. Nhưng điều kiện khá ngặt, gồm đủ CẢ BA yếu tố sau:

1. Người con phải đang giữ tư cách Kỹ năng cao (高度専門職), và cha/mẹ phải sống chung (đồng cư) với con hoặc con dâu/con rể là người Kỹ năng cao đó.
2. Thu nhập hộ gia đình tối thiểu 8.000.000 yên/năm tại thời điểm nộp đơn — chỉ tính thu nhập của người giữ Kỹ năng cao và vợ/chồng của người đó, KHÔNG được cộng thêm thu nhập của người khác trong nhà (kể cả chính người con nếu người con không phải là người giữ Kỹ năng cao).
3. Mục đích lưu trú cụ thể: chăm sóc con (cháu của người xin) dưới 7 tuổi, HOẶC chăm sóc vợ/chồng đang mang thai của người Kỹ năng cao.

Một số lưu ý quan trọng dễ bị bỏ sót:

• Diện này chỉ cho phép MỘT bên cha/mẹ (một trong hai gia đình nội/ngoại) lưu trú tại một thời điểm. Nếu bên vợ đã có cha/mẹ đang ở theo diện 34号, bên chồng KHÔNG thể nộp hồ sơ song song cho cha/mẹ mình.
• Khi cháu đủ 7 tuổi, việc gia hạn tư cách lưu trú của ông/bà theo diện này sẽ KHÔNG còn được chấp thuận nữa — đây là giới hạn cứng, không có ngoại lệ do ISA quy định.
• Nếu bạn đang giữ visa Kỹ sư (技人国), Kỹ năng đặc định (特定技能), hoặc bất kỳ tư cách nào KHÁC Kỹ năng cao — diện 34号 KHÔNG áp dụng cho bạn, dù bạn có thu nhập cao đến đâu. Đây là điểm gây nhầm lẫn nhiều nhất.

Không đủ điều kiện 34号 (đa số người Việt): công cụ thực tế là visa Lưu trú ngắn hạn 90 ngày

Nếu bạn không đang giữ tư cách Kỹ năng cao (trường hợp của đa số người Việt tại Nhật), công cụ thực tế duy nhất là visa Lưu trú ngắn hạn (短期滞在).

Đặc điểm cần nắm rõ:

• Thời hạn tối đa mỗi lần nhập cảnh là 90 ngày, 30 ngày, hoặc 15 ngày — tùy Đại sứ quán/Lãnh sự quán Nhật tại Việt Nam hoặc ISA quyết định khi cấp, KHÔNG phải người xin tự chọn được.
• Đây là visa cho mục đích thăm thân, du lịch — KHÔNG cho phép lao động, KHÔNG có lộ trình chuyển đổi sang tư cách lưu trú dài hạn khác (trừ trường hợp đặc biệt như kết hôn, sinh con...).
• Nhiều gia đình dùng chiến lược "ra vào theo chu kỳ": bố mẹ ở đủ thời hạn được cấp, về Việt Nam một thời gian, rồi xin nhập cảnh lại. Đây là cách hợp pháp nhưng cần lên kế hoạch cẩn thận vì mỗi lần xin lại là một hồ sơ mới, không có gì đảm bảo được cấp lại visa hoặc cấp đủ 90 ngày như lần trước.

Đây chính là lý do vì sao rất nhiều gia đình người Việt ở Nhật thất vọng khi tìm hiểu: không có cách nào để bố mẹ "ở hẳn" cùng con cháu trừ khi đủ điều kiện 34号 nêu trên. Việc chấp nhận thực tế này sớm sẽ giúp bạn lên kế hoạch tài chính, công việc và chăm sóc con cái hợp lý hơn thay vì kỳ vọng sai.

Hồ sơ mời bố mẹ sang thăm cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Với visa Lưu trú ngắn hạn diện thăm thân, người bảo lãnh tại Nhật (chính là bạn) cần chuẩn bị bộ hồ sơ mời, trong đó hai giấy tờ bắt buộc quan trọng nhất là:

• 招へい理由書 (Thư trình bày lý do mời): nêu rõ mối quan hệ giữa bạn và người được mời (bố/mẹ), lý do mời sang Nhật, thời gian dự kiến lưu trú.
• 招へい経緯書 / 滞在予定表 (Thư trình bày quá trình mời / Lịch trình lưu trú dự kiến): mô tả chi tiết kế hoạch lưu trú theo ngày/tuần, nơi ở tại Nhật, các hoạt động dự kiến.

Ngoài hai giấy tờ trên, hồ sơ đầy đủ thường gồm:

• Hộ chiếu và ảnh của bố/mẹ (người xin visa).
• Giấy tờ chứng minh quan hệ huyết thống: giấy khai sinh (có công chứng và dịch thuật sang tiếng Nhật).
• Bản sao thẻ lưu trú (在留カード) và hộ chiếu của bạn (người bảo lãnh tại Nhật).
• Giấy chứng nhận nộp thuế/thu nhập (課税証明書, 納税証明書) của bạn — xin tại tòa thị chính (役所) nơi bạn cư trú, dùng để chứng minh khả năng tài chính bảo lãnh.

Lưu ý: nếu sau này bạn có ý định xin diện Đặc định hoạt động dài hạn (34号 hoặc các diện tương tự dành cho gia đình người làm nghiên cứu/xử lý thông tin đặc định), hồ sơ sẽ cần thêm đơn xin theo mẫu PDF/Excel chính thức của ISA, ảnh thẻ đúng quy cách, và cùng bộ giấy tờ chứng minh quan hệ + tài chính như trên nhưng yêu cầu chi tiết và số liệu thu nhập nghiêm ngặt hơn nhiều.

Có thể xin ở quá 90 ngày không? Khi nào ISA chấp thuận gia hạn

Về nguyên tắc, việc gia hạn tư cách Lưu trú ngắn hạn (短期滞在) vượt quá 90 ngày KHÔNG được chấp thuận. Đây là quy tắc chung, không phải ngoại lệ hiếm.

ISA chỉ xem xét gia hạn trong các trường hợp có lý do nhân đạo thực sự cấp bách hoặc lý do đặc biệt tương đương — ví dụ điển hình được chính ISA nêu ra là cần điều trị bệnh tại Nhật (bố/mẹ đang thăm thì phát sinh vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, cần điều trị và không thể di chuyển về nước).

Nếu rơi vào trường hợp cần gia hạn, hồ sơ cần chuẩn bị:

• Đơn xin gia hạn, trong đó nêu lý do cụ thể, có căn cứ (ví dụ giấy tờ y tế nếu là lý do điều trị bệnh).
• Hộ chiếu.
• Giấy tờ chứng minh khả năng tài chính để vừa duy trì lưu trú tại Nhật, vừa đảm bảo có khả năng rời khỏi Nhật sau đó.

Một điều cần ghi nhớ: KHÔNG nên coi việc "cứ ở rồi tính" là một chiến lược. Nếu hết 90 ngày mà không có lý do được ISA chấp nhận, việc ở lại sẽ trở thành lưu trú quá hạn (overstay) — hậu quả không chỉ ảnh hưởng đến bố/mẹ mà còn có thể ảnh hưởng đến hồ sơ bảo lãnh, xin visa cho người thân khác của cả gia đình trong tương lai.

Chi phí thực tế năm 2026: lệ phí và mức thu nhập cần chứng minh

Dưới đây là các mức phí và ngưỡng tài chính đang áp dụng, tính đến 06/07/2026 (chưa có thông báo điều chỉnh mới cho năm tài khóa 2026):

• Giấy chứng nhận tư cách lưu trú (COE - 在留資格認定証明書交付申請): miễn phí (0 yên). Đây là bước xin TRƯỚC khi bố/mẹ xin visa dài hạn tại Đại sứ quán/Lãnh sự quán Nhật ở Việt Nam, áp dụng cho diện Đặc định hoạt động nếu đủ điều kiện (mục 2 ở trên). Visa Lưu trú ngắn hạn thông thường không cần qua bước COE này.
• Lệ phí thủ tục thay đổi/gia hạn tư cách lưu trú tại Nhật: 6.000 yên nếu nộp trực tiếp, 5.500 yên nếu nộp online. Mức này áp dụng từ 1/4/2025 (hồ sơ nộp trước 31/3/2025 vẫn tính theo mức phí cũ dù được duyệt sau ngày này).
• Lệ phí cấp phép Vĩnh trú (永住許可): 10.000 yên — không liên quan trực tiếp đến việc đón bố mẹ, nhưng nên biết để tránh nhầm lẫn giữa các loại phí khi làm thủ tục lưu trú nói chung.
• Ngưỡng thu nhập hộ gia đình cho diện 34号: tối thiểu 8.000.000 yên/năm (chỉ tính lương của người giữ Kỹ năng cao và vợ/chồng), đây là điều kiện bắt buộc, không có mức "gần đủ" được châm chước.

Ngoài các khoản phí chính thức trên, gia đình cần dự trù thêm chi phí dịch thuật công chứng giấy tờ (khai sinh, kết hôn), vé máy bay, và các khoản không chính thức khác tùy tình huống cụ thể.

Lịch trình làm hồ sơ theo tuần — để kịp trước ngày bố mẹ dự định sang

Nên tính ngược thời gian từ ngày bạn MUỐN bố mẹ có mặt tại Nhật, trừ lùi lại theo các mốc sau:

• 8-10 tuần trước: Xác định rõ diện áp dụng — kiểm tra tư cách lưu trú hiện tại của bạn có phải Kỹ năng cao không. Nếu không, chuyển thẳng sang chuẩn bị hồ sơ visa ngắn hạn (không mất thời gian tìm hiểu diện 34号).
• 6-8 tuần trước: Nếu đủ điều kiện xét diện 34号, tính toán lại thu nhập hộ gia đình 12 tháng gần nhất, đối chiếu ngưỡng 8.000.000 yên.
• 5-6 tuần trước: Xin Giấy chứng nhận nộp thuế/thu nhập (課税証明書, 納税証明書) tại tòa thị chính nơi bạn cư trú — nên xin sớm vì một số nơi xử lý mất 1-2 tuần.
• 4-5 tuần trước: Chuẩn bị 招へい理由書, 招へい経緯書/滞在予定表, và gửi giấy khai sinh về Việt Nam để dịch thuật công chứng (nếu chưa có sẵn bản dịch).
• 3-4 tuần trước: Nộp hồ sơ xin COE (nếu diện dài hạn) hoặc gửi trọn bộ hồ sơ mời cho bố mẹ để nộp visa ngắn hạn tại Đại sứ quán/Lãnh sự quán Nhật ở Việt Nam.
• 1-2 tuần trước khi nhập cảnh: Xác nhận lại thời hạn visa được cấp (90/30/15 ngày) và lên kế hoạch cụ thể cho toàn bộ thời gian lưu trú, tính trước phương án nếu cần gia hạn vì lý do y tế phát sinh.

Checklist hành động nhanh

1. Xác định ngay từ đầu: mình có đang giữ tư cách Kỹ năng cao (高度専門職) không — nếu không, bỏ qua diện 34号 và tập trung chuẩn bị hồ sơ visa ngắn hạn
2. Nếu đủ điều kiện xét diện 34号: tính lại thu nhập hộ gia đình 12 tháng gần nhất, đối chiếu ngưỡng 8.000.000 yên/năm (chỉ tính lương người giữ Kỹ năng cao + vợ/chồng)
3. Xin giấy chứng nhận nộp thuế/thu nhập (課税証明書, 納税証明書) tại tòa thị chính nơi cư trú, nên làm sớm 5-6 tuần trước ngày dự định
4. Chuẩn bị 招へい理由書 và 招へい経緯書/滞在予定表, đồng thời gửi giấy khai sinh về Việt Nam dịch thuật công chứng
5. Nộp hồ sơ xin COE (nếu đủ điều kiện diện dài hạn) hoặc gửi hồ sơ mời cho bố mẹ nộp visa ngắn hạn tại ĐSQ/LSQ Nhật ở Việt Nam
6. Xác nhận thời hạn visa thực tế được cấp (90/30/15 ngày) ngay khi nhận kết quả, không giả định mặc định là 90 ngày
7. Nếu phát sinh lý do y tế/nhân đạo cần ở thêm, nộp đơn xin gia hạn TRƯỚC khi hết hạn ít nhất vài tuần, kèm giấy tờ chứng minh lý do và tài chính
8. Gọi Trung tâm Thông tin Tổng hợp Lưu trú người nước ngoài (0570-013904) để xác nhận lại hồ sơ trước khi nộp chính thức

Sai lầm thường gặp khiến hồ sơ/kế hoạch bị từ chối hoặc tốn thêm tiền

• Tưởng nhầm có một loại "visa thăm thân dài hạn" áp dụng chung cho mọi người, chuẩn bị sai loại hồ sơ ngay từ đầu và mất nhiều tuần loay hoay trước khi phát hiện ra diện đó không tồn tại cho trường hợp của mình
• Tính sai thu nhập hộ gia đình cho diện 34号 — cộng nhầm thu nhập của người không được tính (ví dụ chính người con nếu người con không giữ Kỹ năng cao), khiến hồ sơ tưởng đủ điều kiện nhưng thực chất chưa đạt ngưỡng 8 triệu yên và bị từ chối
• Cả hai vợ chồng cùng nộp hồ sơ đón cha mẹ hai bên theo diện 34号 cùng lúc — ISA chỉ chấp thuận một bên tại một thời điểm, hồ sơ bên còn lại chắc chắn bị từ chối, gây tốn phí dịch thuật/công chứng vô ích
• Xin visa ngắn hạn nhưng ngầm định sẽ "ở luôn" quá 90 ngày mà không chuẩn bị sẵn lý do gia hạn hợp lệ ngay từ đầu, dẫn đến nguy cơ quá hạn lưu trú (overstay) — ảnh hưởng nghiêm trọng đến hồ sơ nhập cảnh của cả gia đình sau này
• Dịch thuật giấy khai sinh/kết hôn không đúng chuẩn hoặc thiếu công chứng, khiến hồ sơ bị yêu cầu bổ sung và trễ tiến độ so với ngày bố mẹ dự định sang

Khi nào bạn cần tư vấn 1-1 (không tự làm được)

• Thu nhập hộ gia đình của bạn dao động sát ngưỡng 8.000.000 yên/năm (gần đủ nhưng chưa chắc chắn) — cần tính chính xác khoản thu nhập nào được/không được tính và chọn đúng thời điểm chốt số liệu để nộp hồ sơ diện 34号
• Cả hai vợ chồng đều muốn đón cha mẹ hai bên sang cùng lúc — cần chiến lược chọn ai nộp hồ sơ trước, ai chờ, để tránh bị từ chối chéo do quy định chỉ chấp thuận một bên tại một thời điểm
• Cần xin gia hạn quá 90 ngày vì lý do y tế/nhân đạo phát sinh trong thời gian bố mẹ đang lưu trú — cách trình bày lý do và chuẩn bị hồ sơ để ISA thực sự chấp thuận thay vì bị từ chối theo nguyên tắc mặc định

Đặt lịch tư vấn với chuyên gia tintuc.jp

Tư vấn hồ sơ visa / gia hạn tư cách lưu trú (cùng gyoseishoshi). Gói đầu 15 phút miễn phí; gói chuyên sâu 30–60 phút có phí, báo giá rõ trước. Hỗ trợ cả người ở xa Nhật hoặc mới về Việt Nam qua video call.

Nguồn tham khảo: cơ quan chính thức Nhật (.go.jp / MHLW / MOJ) theo chủ đề