Thảo luận lương tối thiểu tại Nhật Bản: Công đoàn đề xuất tăng mạnh, doanh nghiệp thận trọng

Tại phiên họp hội đồng thuộc Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản diễn ra vào ngày 23 tháng 7 năm 2026, vấn đề lương tối thiểu cho năm tài chính hiện tại đã được đưa ra thảo luận sôi nổi. Phía đại diện người lao động đã đề xuất mức tăng đáng kể 75 yên mỗi giờ theo mức trung bình toàn quốc, nhằm cải thiện đời sống người làm công ăn lương. Tuy nhiên, giới doanh nghiệp lại kêu gọi một cuộc thảo luận thận trọng hơn, viện dẫn gánh nặng gia tăng từ những đợt tăng lương mạnh mẽ trong vài năm gần đây.

Đề xuất tăng lương từ phía người lao động

Tại cuộc họp quan trọng của hội đồng thuộc Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (厚生労働省 - Kōsei Rōdō Shō) vào ngày 23 tháng 7, đại diện các tổ chức lao động đã đưa ra yêu cầu mạnh mẽ về việc điều chỉnh tăng lương tối thiểu. Cụ thể, họ đề xuất mức tăng trung bình toàn quốc là 75 yên mỗi giờ. Đây được xem là một động thái nhằm đáp ứng chi phí sinh hoạt ngày càng tăng và đảm bảo mức sống cơ bản cho người lao động, trong bối cảnh lạm phát và giá cả hàng hóa dịch vụ tại Nhật Bản có xu hướng đi lên. Đối với cộng đồng người Việt đang làm việc tại Nhật Bản, đặc biệt là những người làm công việc bán thời gian (arubaito) hoặc các ngành nghề có mức lương gần với lương tối thiểu, việc tăng lương này có ý nghĩa thiết thực. Mức lương tối thiểu được điều chỉnh sẽ trực tiếp cải thiện thu nhập, giúp họ trang trải tốt hơn các chi phí sinh hoạt hàng ngày, từ tiền thuê nhà, ăn uống đến các khoản chi tiêu cá nhân khác.

Phản ứng thận trọng từ giới doanh nghiệp

Ngược lại với đề xuất từ phía người lao động, các đại diện doanh nghiệp đã bày tỏ sự thận trọng và kêu gọi một cuộc thảo luận kỹ lưỡng hơn về vấn đề này. Lý do chính được đưa ra là gánh nặng chi phí đã gia tăng đáng kể đối với các công ty trong vài năm gần đây, do những đợt tăng lương tối thiểu liên tiếp. Giới chủ cho rằng, việc tiếp tục tăng lương mạnh mẽ có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) vốn đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Họ nhấn mạnh sự cần thiết phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích của người lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp, để tránh gây ra những tác động tiêu cực không mong muốn đến nền kinh tế nói chung và thị trường lao động nói riêng. Việc tìm kiếm một điểm cân bằng hợp lý là điều mà cả hai bên đều hướng tới.

Quá trình xác định lương tối thiểu tại Nhật Bản

Tại Nhật Bản, lương tối thiểu không phải là một con số cố định trên toàn quốc mà được xác định hàng năm thông qua các cuộc thảo luận giữa đại diện người lao động, doanh nghiệp và các chuyên gia tại hội đồng thuộc Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi. Sau khi có đề xuất chung, các hội đồng cấp tỉnh sẽ xem xét và đưa ra mức lương tối thiểu cụ thể cho từng địa phương, phản ánh điều kiện kinh tế và chi phí sinh hoạt riêng biệt của từng vùng. Thông thường, các mức lương này sẽ có hiệu lực vào khoảng tháng 10 hàng năm. Quá trình này luôn là một cuộc đàm phán căng thẳng giữa các bên, phản ánh sự cân bằng giữa việc bảo vệ quyền lợi người lao động và duy trì sự ổn định, phát triển của các doanh nghiệp. Quyết định cuối cùng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu người lao động và hàng trăm nghìn doanh nghiệp trên khắp cả nước.